Бидний тухай
Багш ажилтан
Монгол хэлний үгийн сан, утга судлалын хичээлээр үгийн сан болоод утга судлалын ялгаатай ба адил тал, хэлний өнгөн ба гүн бүтцийн онол, утга судлалын нэгж, утга зүйн арга үгийн сан баяжих нэгэн зүйл арга болох тухай, үгийн сангийн ба утга зүйн нэгж, үг, хоршоо үг, нийлмэл үг, өвөрмөц хэлц, хэвшмэл хэлцийн утга, үгийн сан утга зүйн ай болох үгийн үндсэн ба хос, олон утга, ойролцоо утга эсрэг утга, төсөө утга, төрөл утга, харьяа утга, ижил үг зэргийг судлахын сацуу үгийн сангийн нэр зүйн үндэс болсон хүний нэр, газрын нэр, усны нэр, амьтны нэр, ургамлын нэр, байгууллагын нэр, бүтээгдэхүүний нэр тэргүүтнийг судална. Мөн үгийн сангийн найруулгын үндсэн хэв маяг болох тахил үг, мэндийн үг, талархал үг, ерөөл үг, хүндэтгэлийн үг, эерүүлэл, хуучин үг, мэргэжлийн үг тэргүүнийг судалж дадлага хийнэ.
Монгол хэлний үгийн сан, утга судлалын хичээлийг үзсэнээр монгол хэл шинжлэлийн болон ерөнхий хэлшинжлэл, гадаад хэлний бусад хичээлийг үзэж судлах үндсэн бааз суурь үүсэн бий болохын зэрэгцээ монгол хэлний үгийн сан утга судлалын хичээлийн үндсэн ойлголт, тогтолцоог судлан мэдсэнээр цаашид бүх шатны сургууль болон сургалтын байгууллагад заах мэдлэг, чадвар, дадлыг эзэмшинэ.
Бүтээвэр нь хэлний шаталсан тогтолцооны бие даасан түвшний нэгж бөгөөд түүний байрлал, бүтэц, утга үүргийг судлах хэл шинжлэлийн салбар ухааныг бүтээвэр зүй гэдэг. Энэ хичээлээр Орчин цагийн монгол хэлний үг бүтэх ёс, арга, үгийн аймаг, тэдгээрийн үндсэн шинж, бүтээврүүдийн байрлал, утга үүргийг холбогдох судалгааны ном зохиолд тулгуурлан авч үзнэ.
Монгол хэлний бүтээврийн хэв шинж, байрлал, утга үүргийн тухай тогтолцоот мэдлэгийг эзэмшиж, тодорхой бүтээврийн утга үүргийг задлаг хам бүтэц, нийлэг хам бүтцийн харьцааны үүднээс тайлбарлаж чаддаг болно.
Монгол бичгийн хэл хичээл нь оюутнуудад монгол хэлээр сонссон, уншсан зүйлээ бичгээр илэрхийлэх, өөрийн санаа бодлыг зөв илэрхийлэн бичүүлж сургахад чиглэнэ. Үүний тулд монгол хэлний зөв бичих дүрмийг 4-5 багц болгон ойлгуулах, улмаар зөв бичих дадлага олгох, өдөр тутмын бичгийн хэрэглээний зүйлсийг (эх, бичвэр, өргөдөл, захидал, зурвас зэргийг) зөв бичүүлж сургах, үг, холбоо үг, өгүүлбэрийг зөв холбох, өгүүлбэрийн гишүүдийг зөв байрлуулж бичүүлж сургах, санаа бодлоо зөв илэрхийлэн бичүүлж сургах зорилготой.
Энэхүү хичээлийг үзэж судалснаар оюутнууд: 1.Уншсан, сонссон, үзсэн зүйлээ товч тодорхой дэс дараалалтай зөв илэрхийлэн бичих 2.Өөрийн бодож төлөвлөсөн зүйлээ зөв найруулан, утга санааг зөв илэрхийлж бичих (эх, бичвэр, захиа, өргөдөл гэх мэт) 3.Монгол хэлний бичгийн хэлний зөв бичих дүрмийг баримтлан зөв бичиж сурах 4.Бусад хэлзүй, ярианы хэл, үгсийн сан зэрэг хичээлтэй уялдуулан шинэ үг хэллэг ойрын хэрэглээний үгс, монгол ахуй, ёс заншилтай холбоотой үг, холбоо үг, үгсийн утгыг ойлгон зөв тайлбарлаж бичих чадварыг эзэмшсэн байна.
Бичгийн хэл-оюутнуудын зөв бичих дүрмийг 5-6 багц болгон ойлгуулах, улмаар зөв бичих дадлага олгох, үг, өгүүлбэр, бичвэрийг зөв найруулж бичих, өгүүлбэрийн гишүүдийг зөв байрлуулах, монгол хэлний өвөрмөц хэллэг, хэлц үгийн утгыг ойлгож, зөв хэрэглэх, өөрийн санаа бодлоо бичгээр зөв илэрхийлж сургах зорилготой.
1.Өөрийн уншсан, бодсон санасан зүйлээ зөв бичих дүрмийн алдаагүй бичих 2.Найруулгын алдаагүй зөв бичих 3.Албан бичгийн хэл найруулгын энгийн дадал эзэмшинэ.
