Бидний тухай
Багш ажилтан
Биполяр, MOSFET транзисторт болон үйлдлийн өсгөгч бүхий хэлхээний DC болон AC анализ. Өсгөгчдийн өндөр давтамжийн муж дахь эквивалент хэлхээ, давтамжийн хязгаар. Чадлын өсгөгчид. Дохио үүсгэх болон хэлбэржүүлэх хэлхээ. Фильтрийн хэлхээ
Энэ хичээл нь электрон хэлхээний элементүүдийн математик болон физик загвар, хэлхээний анализ, дизайныг хамрах болно. Оюутан хэлхээний загварчлал, шугамчлал, давтамжийн хариу үйлчлэл (response), анализ, дизайн зэрэг ямар нэгэн системийн дизайнд хэрэгтэй ерөнхий асуудлуудыг гаргаж тавин түүндээ хариулт олох чадвартай болно. Тухайлбал биполяр болон MOS транзистор, үйлдлийн өсгөгчийн загварууд, гэдрэг холбоо бүхий хэлхээний хүчтэй болон сул дохионы анализ олон чухал аргуудыг танилцуулах болно. Энэ тэргүүнд энэ хичээл нь өмнөх холбоо хичээлд сурсан анализын гол зарчмуудыг авч тэдгээрийг хэрэглэх шаардлагатай аргад сургана.
Суурь ойлголтууд: цэнэг ба гүйдэл, хүчдэл, чадал, хэлхээний элементүүд. Тулгуур хуулиуд: Омын хууль, Кирхгофын хуулиуд, хүчдэл ба гүйдэл хуваах дүрэм. Од – гурвалжин хувиргалт. Хялбар цахилгаан хэлхээний анализ. Зангилааны анализ. Эгэл хүрээний анализ. Хэлхээний теоремууд: Суперпозицын, Тевениний, Нортоны, Миллманы теорем. Үйлдлийн өсгөгийн үндсэн хэлхээнүүдийн анализ. Конденсатор ба ороомог. RC, RL, RCL хэлхээ. Синусоид ба фазор. Тогтворжсон синусан гүйдэл бүхий хэлхээний анализ. S талбарт хэлхээний анализ хийх. Хувьсах гүйдлийн чадал: агшин зуурын, дундаж, бүрэн ба комплекс чадал. Гурван фазын хэлхээ: одон ба гурвалжин холболт. Соронзон хэлхээ: Трансформатор. Давтамжийн тодорхойлолт: цуваа ба зэрэгцээ резонанс, шүүлтүүр, боде график.
Цахилгаан хэлхээ бол электроникийн, холбооны болон цахилгааны инженерийн чиглэлээр суралцах оюутнуудын эхлэн үздэг мэргэжлийн заавал судлах хичээл юм. Иймд тухайн сургалтын хөтөлбөрүүдийн ихэнх хичээлийн суурь нь болдог. Төрөл бүрийн цахилгаан хэлхээнд анализ хийх ба хэлхээг зохион бүтээх онолын үндсийг судлаж суурь мэдлэг олгоход энэ хичээлийн гол зорилго оршино. Түүнчлэн цахилгаан ба электрон хэлхээг судлах, зохион бүтээхэд цаашид шаардагдах ур чадварыг хөгжүүлэх болно.
Хагас дамжуулагч материал. Квант механикийн ойлголтууд. Хатуу биеийн бүсийн онол. Цэнэг зөөгчдийн статистик, генерац, рекомбинац. Электрон тээвэрлэлт. Метал хагас дамжуулагч болон p-n шилжилт. Гетерошилжилт, MOS багтаамж, p-n шилжилт, Биполяр транзистор. Биполяр транзисторын сул дохионы загвар. Оронгийн транзистор. Скалед MOS. Диак, триак. Интеграл схемийн тухай ойлголтууд.
Уг хичээлийг судалснаар кристал бүтэц, энергийн бүс, бүсийн диаграм, хольц, цэнэг зөөгчдийн нягт гэх мэт хатуу биеийн болон хагас дамжуулагчийн онолын ойлголтуудыг ашиглан электрон элементүүдийн ажиллагааг тайлбарлаж сурна. Хольцтой болон өөрийн дамжуулалтай хагас дамжуулагчийн цэнэг зөөгчдийн концентрац, дрейф болон диффузийн гүйдлийг тооцоолж сурна. Диод, BJТ болон MOSFET транзисторын ажиллах зарчмыг тайлбарлаж, эдгээрийн багтаамж, гүйдэл, өсгөлтийг тооцоолж хялбар хэлхээнд хэрэглэж сурна. Гэрэл цацруулах болон хүлээн авах, чадлын электрон элементүүдийн хэрэглээний ялгааг тайлбарлаж сурна.
Суурь ойлголтууд: Автомат систем. Автомат системийн дизайн. Удирдлагын систем. Single-board computer. Ухаалаг машин. Сенсор. Үйлдвэрийн автоматжуулалт. Машин сургалт. Алдагдлын функц. Зардлын функц. Градиент descent. Хяналтгүй, хяналтгүй сургалт. Реинфорсемент сургалт. SARSA. Neural network. Convolutional neural network. Recurrent neural network. Гүн реинфорсемент сургалт. DQN алгоритм. A2C алгоритм. PPO алгоритм. MLP ба CNN-ийн иференс, техник хангамжийн хурдасгуур
Одоо үед машин сургалт нь бүхий л салбарт өргөн хэрэглэгдэж байгаа бөгөөд автомат систем, робот сургалт нь хурдацтай хөгжиж байгаа хэрэглээний нэг юм. Энэхүү хичээл нь автомат системийн дизайн, түүнд машин сургалт ашиглах, реинфорсемент машин сургалтын үндсэн ойлголт, алгоритмууд, тэдний ажиллагаа, машин сургалтыг робот, автомат системд хэрэглэх хэрэглээний талаар ойлголт өгөхийн зэрэгцээ SBC (single-board computer) дээр машин сургалт ашиглан автомат системийн дизайн хийх, хөгжүүлэх чадвар олгоход гол зорилго нь оршино.
Вектор анализ, Цахилгаан орон, Потенциал, Бодисын цахилгаан шинж чанар, Соронзон орон, Бодисын соронзон шинж чанар, Максвеллийн тэгшитгэл, Цахилгаан хэлхээ
Энэ хичээл нь цахилгаан соронзон оронгийн физик үндэслэлтэй, математик хэлээр бичигдсэн онолыг инженерийн хэрэглэгээтэй хослуулан эзэмшүүлнэ. Энэ хичээлд математикийг зөвхөн загварчлал, тоо бодлого биш байгалийн хууль зүйг бичдэг цорийн ганц хэл гэдэг хандлагаар хэрэглэнэ. Уламжлалт физикийн цахилгаан соронзон хичээлийн адил үндсэн сэдвүүдийг салган, судалж нээсэн түүхэн он дарааллаар биш, нэгдмэл нэг Максвеллийн тэгшитгэлийн тухайн тохиолдолууд болох талаас нь логик нэгдэлтэй заана. Мөн уламжлалт цахилгаан соронзонгийн сурах бичигт түүхэн явцад үлдэж хоцорсон буруу хандлага, ойлголт, нэршлийг тайлбарлан залруулна. Цахилгаан соронзон оронгийн хууль зүй тогтолыг бичсэн Максвеллийн тэгшитгэл хэдийгээр 150 гаран жилийн өмнө бичигдэж шалгарсан зүйл боловч түүнийг тайлбарлах, ойлгох хандлага үргэлж өөрчлөгдөж ирсэн болохыг таниулна.
Оюутан уг хичээлийг судалснаар дижитал ур чадварын суурь ойлголтууд, дижитал технологийн хөгжил, мэдээлэл хайх, үнэлэх, удирдах арга зүй, дижитал харилцаа ба хамтын ажиллагаа, цахим орчин дахь хувийн нууц ба аюулгүй байдал, зохиогчийн эрх ба ёс зүй, өгөгдлийн суурь ойлголт, шинээр гарч буй технологиуд (хиймэл оюун, их өгөгдөл гэх мэт)-ын талаарх суурь мэдлэгийг олгоно. Мөн дижитал орчинд сэтгэл зүйн эрүүл мэндээ хамгаалах, дижитал ул мөрөө нягтлах, дижитал мэдээлэлтэй зохистой ажиллаж сурах зэрэг практик ур чадварыг олгоно.
Энэхүү хичээлийн үндсэн зорилго нь оюутнуудыг орчин үеийн дижитал нийгэмд үр дүнтэй, ёс зүйтэй, аюулгүй оролцох, суралцах, ажиллах, харилцахад шаардлагатай суурь мэдлэг, ур чадвар, хандлагыг эзэмшүүлэхэд оршино. Оюутнууд дижитал технологийг ухамсартайгаар ашиглах, аливаа мэдээлэлд шүүмжлэлтэй хандах, цахим орчинд хувийн нууц, аюулгүй байдлаа хангах, бусадтай үр дүнтэй хамтран ажиллах зэрэг чадваруудыг хөгжүүлэхэд чиглэнэ. Энэхүү хичээл нь оюутнуудыг: • Академик орчинд амжилттай суралцах, судалгаа шинжилгээ хийхэд дижитал хэрэгслүүдийг үр дүнтэй ашиглах; • Ирээдүйн ажлын байранд шаардагдах дижитал ур чадваруудыг эзэмшиж, өрсөлдөх чадвараа нэмэгдүүлэх; • Мэдээллийн үнэн зөвийг ялгаж, цахим залилан, хуурамч мэдээллээс сэргийлэх; • Дижитал иргэний хувьд ёс зүйтэй, хариуцлагатай байж, нийгэмд эерэгээр нөлөөлөх; • Аливаа цахим донтолтоос өөрийгөө хамгаалах; • Насан туршдаа суралцах, өөрчлөлтөд дасан зохицох чадварыг хөгжүүлэхэд чухал ач холбогдолтой байна.
