Бидний тухай
Багш ажилтан
Хувь хүний худалдан авалт, хэрэглээ, хуримтлал, хөрөнгө оруулалт, санхүүжилт, эрсдлийн талаарх шийдвэрийг санхүүгийн шинжлэх ухааны үндэслэлтэй гаргахад шаардлагатай онол, арга зүйн асуудлыг авч үзнэ. Хувь хүний санхүүгийн төлөвлөлт(богино, дунд, урт хугацааны), мөнгөн хөрөнгийн удирдлага, татвар, даатгал, эрсдэл, өгөөж, хөрөнгө оруулалт, тэтгэвэрийн төлөвлөлт, өв залгамжлалын талаар судлана.
Хувь хүний санхүү нь улсын болон аж ахуйн нэгжийн санхүүтэй харьцуулахад анхдагч нь болдог. Учир нь: Нэгдүгээрт: Хувийн хөрөнгө оруулалтын шийдвэрүүд нь улсын болон аж ахуйн нэгжийн санхүүгийн үндэс суурийг бүрдүүлж, эдийн засгийн өсөлтийг дэмжих хэрэгсэл болдог. Хоёрдугаарт: Иргэдийн худалдан авах чадвар нь эдийн засаг дахь эрэлтийг тодорхойлж байдаг. Гуравдугаарт: Хувийн санхүүгийн харилцаа нь улсын болон аж ахуйн нэгжийн санхүүтэй харьцуулахад орлогын хувиарилалт, дахин хуваарилалтын бүх шатанд явагдаж байдаг. Дөрөвдүгээрт: Хувь хүний санхүү нь тухайн хүний, цаашилбал ард түмний аж амьдралын түвшинг тодорхойлох гол үзүүлэлт болдог. Иймээс хувь хүний санхүү хичээлийн зорилго нь хувийн санхүүгээ зөв төлөвлөж, удирдахад шаардлагатай онолын мэдлэг олгож, санхүүгийн оновчтой шийдвэр гаргах чадварыг эзэмшүүлсний үндсэн дээр хувь хүний хуримтлалыг нэмэгдүүлэх, тэдний сайн сайхан амьдралын нөхцөлийг бүрдүүлэх, улмаар улс орны эдийн засгийн өсөлтийг дэмжихэд оршино.
Уг хичээлээр Санхүүгийн менежментийн агуулга, мөн чанар,онолын үзэл баримтлал, үүрэг, зорилго болон Санхүүгийн менежментийн тулгуур ойлголтууд, Компаний хөгжлийн үе шат, бүтэц, зохион байгуулалт, Өгөөж эрсдэлийн үнэлгээ, Хувьцаа, бондын үнэлгээ, Капиталын өртгийн үнэлгээ ба санхүүгийн шийдвэр гаргалт, Капиталын бүтэц ба хөшүүрэг, Санхүүгийн шинжилгээ, Хөрөнгө оруулалтын төслийн үнэлгээг санхүүгийн шийдвэрт ашиглах, Ажлын капиталын менежментийн бодлого, Мөнгө ба ТБҮЦ-ны менежмент, Авлагын менежмент, Бараа материалын менежмент зэргийг дэлгэрэнгүй авч үзнэ. Аж ахуйн нэгж байгууллагын санхүүгийн тайлангийн үзүүлэлтүүдэд шинжилгээ хийн үнэлэлт дүгнэлт өгсөний үндсэн дээр үйлдвэрлэл, үйлчилгээний бусад талуудтай нягт холбоотойгоор санхүүгийн менежерийн шийдвэр гаргах арга зүйг дараах чиглэлүүдээр судлана. Үүнд: Мөнгөний цаг хугацааны үнэ цэнийн үзэл баримтлалд суурилан мөнгөний урсгалыг оновчтой зохион байгуулах, хөрөнгийг үйл ажилгааны циклд зөв байршуулах; Компанийн өгөөж, эрсдлийг тодорхойлж компанийн үнэ цэнийг нэмэгдүүлэхэд нөлөөлөхүйц үр дүнтэй шийдвэр гаргах; Санхүүжилтийн эх үүсвэр, түүний өртөгийг тооцож капиталын бүтцийн шийдвэрийн гаргалтуудыг оновчтой хийх, капиталын бүтцийн шийдвэр гаргалтанд хөшүүргийн нөлөөллийг тооцох; Үйл ажиллагааны, санхүүгийн болон нийт хөшүүргүүдийг тодорхойлж, тэдгээрийн мөн чанар, санхүүгийн удирдлагын шийдвэрт хэрэглэх хэрэглээг тооцох; Аж ахуйн нэгжийн үйл ажиллагааг санхүүгийн талаас нь шинжилж цаашдын бодлого, төлөвлөлтөнд ашиглах; Компаний хөрөнгө оруулалтын бодлого, капитал төсөвлөлтийг хийхдээ хөрөнгө оруулалтын мөнгөн урсгалуудыг таамаглах, хөрөнгө оруулалтын шийдвэр гаргалтын аргууд болох цэвэр өнөөгийн үнэ цэнийн арга (NPV),өгөөжийн дотоод нормын арга (IRR), эргэн төлөгдөх хугацааны арга (PP) болон бусад аргуудыг судлан тэдгээрийн онцлог уялдаа холбоог тодорхойлох; Ажлын капиталын ашиглалтын талаар оновчтой шийдвэр гаргах арга зүйн ойлголтуудыг өгөх зэрэг болно.
Уг хичээл нь эдийн засаг, бизнесийн удирдлагын чиглэлээр суралцагчдын мэргэжлийн заавал судлах суурь хичээлүүдийн нэг бөгөөд үндсэн зорилго нь оюутанд бизнесийн үйл ажиллагааны санхүүгийн байдалд мэргэжлийн үнэлгээ, дүгнэлт өгч, ирээдүйн чиг хандлагыг нь тодорхойлоход санхүүгийн оновчтой, зөв шийдвэр гаргах мэдлэг, ур чадвар эзэмшүүлэхэд оршино.
Уг хичээлээр Санхүүгийн менежментийн агуулга, мөн чанар,онолын үзэл баримтлал, үүрэг, зорилго болон Санхүүгийн менежментийн тулгуур ойлголтууд, Өгөөж эрсдэлийн үнэлгээ, Хувьцаа, бондын үнэлгээ, Капиталын өртгийн үнэлгээ ба санхүүгийн шийдвэр гаргалт, Капиталын бүтэц ба хөшүүрэг, Санхүүгийн шинжилгээ, Хөрөнгө оруулалтын төслийн үнэлгээг санхүүгийн шийдвэрт ашиглах, Ажлын капиталын менежментийн бодлого, Мөнгө ба ТБҮЦ-ны менежмент, Авлагын менежмент, Бараа материалын менежмент зэргийг дэлгэрэнгүй авч үзнэ. Аж ахуйн нэгж байгууллагын санхүүгийн тайлангийн үзүүлэлтүүдэд шинжилгээ хийн үнэлэлт дүгнэлт өгсөний үндсэн дээр үйлдвэрлэл, үйлчилгээний бусад талуудтай нягт холбоотойгоор санхүүгийн менежерийн шийдвэр гаргах арга зүйг дараах чиглэлүүдээр судлана. Үүнд: Мөнгөний цаг хугацааны үнэ цэнийн үзэл баримтлалд суурилан мөнгөний урсгалыг оновчтой зохион байгуулах, хөрөнгийг үйл ажиллагааны циклд зөв байршуулах; Компанийн өгөөж, эрсдэлийг тодорхойлж компанийн үнэ цэнийг нэмэгдүүлэхэд нөлөөлөхүйц үр дүнтэй шийдвэр гаргах; Санхүүжилтийн эх үүсвэр, түүний өртөгийг тооцож капиталын бүтцийн шийдвэрийн гаргалтуудыг оновчтой хийх, капиталын бүтцийн шийдвэр гаргалтанд хөшүүргийн нөлөөллийг тооцох; Үйл ажиллагааны, санхүүгийн болон нийт хөшүүргүүдийг тодорхойлж, тэдгээрийн мөн чанар, санхүүгийн удирдлагын шийдвэрт хэрэглэх хэрэглээг тооцох; Аж ахуйн нэгжийн үйл ажиллагааг санхүүгийн талаас нь шинжилж цаашдын бодлого, төлөвлөлтөнд ашиглах; Компанийн хөрөнгө оруулалтын бодлого, капитал төсөвлөлтийг хийхдээ хөрөнгө оруулалтын мөнгөн урсгалуудыг таамаглах, хөрөнгө оруулалтын шийдвэр гаргалтын аргууд болох цэвэр өнөөгийн үнэ цэнийн арга (NPV),өгөөжийн дотоод нормын арга (IRR), эргэн төлөгдөх хугацааны арга Уг хичээлээр Санхүүгийн менежментийн агуулга, мөн чанар,онолын үзэл баримтлал, үүрэг, зорилго болон Санхүүгийн менежментийн тулгуур ойлголтууд, Өгөөж эрсдэлийн үнэлгээ, Хувьцаа, бондын үнэлгээ, Капиталын өртгийн үнэлгээ ба санхүүгийн шийдвэр гаргалт, Капиталын бүтэц ба хөшүүрэг, Санхүүгийн шинжилгээ, Хөрөнгө оруулалтын төслийн үнэлгээг санхүүгийн шийдвэрт ашиглах, Ажлын капиталын менежментийн бодлого, Мөнгө ба ТБҮЦ-ны менежмент, Авлагын менежмент, Бараа материалын менежмент зэргийг дэлгэрэнгүй авч үзнэ. Аж ахуйн нэгж байгууллагын санхүүгийн тайлангийн үзүүлэлтүүдэд шинжилгээ хийн үнэлэлт дүгнэлт өгсөний үндсэн дээр үйлдвэрлэл, үйлчилгээний бусад талуудтай нягт холбоотойгоор санхүүгийн менежерийн шийдвэр гаргах арга зүйг дараах чиглэлүүдээр судлана. Үүнд: Мөнгөний цаг хугацааны үнэ цэнийн үзэл баримтлалд суурилан мөнгөний урсгалыг оновчтой зохион байгуулах, хөрөнгийг үйл ажиллагааны циклд зөв байршуулах; Компанийн өгөөж, эрсдэлийг тодорхойлж компанийн үнэ цэнийг нэмэгдүүлэхэд нөлөөлөхүйц үр дүнтэй шийдвэр гаргах; Санхүүжилтийн эх үүсвэр, түүний өртөгийг тооцож капиталын бүтцийн шийдвэрийн гаргалтуудыг оновчтой хийх, капиталын бүтцийн шийдвэр гаргалтанд хөшүүргийн нөлөөллийг тооцох; Үйл ажиллагааны, санхүүгийн болон нийт хөшүүргүүдийг тодорхойлж, тэдгээрийн мөн чанар, санхүүгийн удирдлагын шийдвэрт хэрэглэх хэрэглээг тооцох; Аж ахуйн нэгжийн үйл ажиллагааг санхүүгийн талаас нь шинжилж цаашдын бодлого, төлөвлөлтөнд ашиглах; Компанийн хөрөнгө оруулалтын бодлого, капитал төсөвлөлтийг хийхдээ хөрөнгө оруулалтын мөнгөн урсгалуудыг таамаглах, хөрөнгө оруулалтын шийдвэр гаргалтын аргууд болох цэвэр өнөөгийн үнэ цэнийн арга (NPV),өгөөжийн дотоод нормын арга (IRR), эргэн төлөгдөх хугацааны арга (PP) болон бусад аргуудыг судлан тэдгээрийн онцлог уялдаа холбоог тодорхойлох; Ажлын капиталын ашиглалтын талаар оновчтой шийдвэр гаргах арга зүйн ойлголтуудыг өгөх зэрэг болно.
Уг хичээл нь эдийн засаг, бизнесийн удирдлагын чиглэлээр суралцагчдын мэргэжлийн заавал судлах суурь хичээлүүдийн нэг бөгөөд үндсэн зорилго нь оюутанд бизнесийн үйл ажиллагааны санхүүгийн байдалд мэргэжлийн үнэлгээ, дүгнэлт өгч, ирээдүйн чиг хандлагыг нь тодорхойлоход санхүүгийн оновчтой, зөв шийдвэр гаргах мэдлэг, ур чадвар эзэмшүүлэхэд оршино.
Ихэээхэн хурдацтай хөгжиж, хувьсан өөрчлөгдөж буй бизнесийн хөгжилнь санхүүгийн менежерт түүний үйл ажиллагааны уламжлалт үзүүлэлтүүд дээр тодорхой бус байдлын хүчин зүйлийн нөлөөллийг хэр үр нөлөөтэй тооцож байгаа гэдгийг үнэлэх боломжийг бүрдүүлэх шинэ аргуудыг зайлшгүй нэмж ашиглах шаардлагыг бий болгож байна. Ийм шинэ арга нь санхүүгийн менежерийн тодорхой үйл ажиллагааны боломжит олон хувилбаруудыг үнэлэхэд хэрэгтэй болох ба энд компанийн удирдлага: үйл ажиллагаагаа зогсоох уу?эсвэл үргэлжлүүлэх үү? гэсэн шийдвэр гаргалтын өмнө ирэх нөхцөл байдлын талаар яригдаж буй юм. Мөн зах зээлийн үнэ цэнэ болон ашгийг хамгийн их байлгахад үйл ажиллагааны хөшүүргүүд шавхагдаж байгаа нь санхүүчийг бага судлагдсан, бараг ашиглагдахгүй байгаа нөөц болох капиталын нарийн төвөгтэй бүтцэд анхаарлаа хандуулахад хүргэж байна. Иймд энэхүү ихээхэн ээдрээтэй, мөн маш их хариуцлагатай ажлыг амжилттай гүйцэтгэхэд шаардлагатай мэдлэг, ур чадварыг дараах чиглэлүүдээр олгоно. Үүнд: - Компаний хөгжлийн, тэр дундаа санхүү эдийн засгийн албаны үйл ажиллагааны өөрчлөлт, санхүүгийн менежерийн уламжлалт үүргүүдээс гадна шинээр бий болж буй үүрэг; - 1980-аад оноос эрчимтэй хөгжиж байгаа үнэ цэнийн аналитик загварын онцлог, үнэ цэнийн (өртгийн) төрлүүд, капиталжуулалт, татан төвлөрүүлсэн ба оруулсан хөрөнгө болон ашиг ба мөнгөн урсгалын талаарх шинэлэг хандлага; - Компаний санхүүгийн загвар боловсруулах асуудлыг компаний үнэ цэнийг тодорхойлогч түлхүүр үзүүлэлт болох чөлөөт мөнгөн урсгалын загвар (FEFF, FCFE);өсөлтийн хурдад суурилсан санхүүгийн загвар, үйл ажиллагааны түлхүүр үзүүлэлтэд суурилсан хялбаршуулсан загвар;үнэ цэнийг үүсгэх хөшүүргүүдийг бий болгох эдийн засгийн ашгийн загвар; мөнгөн урсгалд суурилсан компаний орлогын дотоод нормын загвар (CFROI); - Капиталын өртөг (зардал) ба саад болох хувь хэмжээ (hurdle rate), өөрийн капиталын саад болох хвь хэмжээний субъектив болон загварын хандлага, зах зээлийн өгөөжийн доод босго; - САРМ загвар ба бета коэффициентийн компаний санхүүгийн удирдлагад үзүүлэх үр нөлөө; - Капиталын шаардлагатай өгөөжийн талаарх шийдвэр гаргалтын олон улсын туршлага, Лессардын болон Дамодараны загвар, дотоодын болон глобаль зах зээлийн үзүүлэлтүүдийг засварлах; - Өрийн капиталын удирдлага, өрийн капиталын төрлүүд, санхүүгийн ба үйл ажиллагааны хөшүүргийн үр нөлөө, ъапиталын бүтцийн өөрчлөлтийн зорилгод нийцсэн эсэхийг EBIT – EPS аргаар шалгах; - Эргэлтийн хөрөнгө ба санхүүгийн урсгал хэрэгцээний таамаглал, нэмэлт санхүүжилтйн хэрэгцээг “percent of sales” аргаар үнэлэх; - Санхүүгийн ба хөрөнгө оруулалтын шийдвэрийн интеграци, хөрөнгө оруулалтын чиглэлийг үйл ажиллагааны хүрээгээр сонгох; - Хөрөнгө оруулалтын үр ашгийг үнэлэх; - Хяналтыг худалдан авах хөрөнгө оруулалтын шийдвэр гаргалтын онцлог, компаний өөрчлөн байгуулалтаас бий болох ашигт байдлын шинжилгээ; - Уян хатан удирдлагын үнэ цэнэ ба хөрөнгө оруулалтын “далд нөлөө”-ний үнэлгээ; - Үнэ цэнэд нөлөөлөгч санхүүгийн бус хүчин зүйлс, санхүүгийн захирлын мэдлэг ба эрх мэдлийн хүрээ зэрэг ойлголтыг холбогдох загвар тооцоолол, тэдгээрийн хэрэглээний олон улсын туршлагад суурилан судална. Ийм маягаар хөрөнгө татан төвлөрүүлэх, санхүүжилт хийх болон хөрөнгийн удирдлагын орчин дахь санхүүгийн менежерийн үр нөлөөтэй үйл ажиллагаа нь түүний компанийн үйл ажиллагаанд дэмжлэг болж, амьдрах чадвар болон эдийн засгийг бүхэлд нь өсгөх тодорхой хэмжээний хуримтлалыг бий болгодог асуудлыг цогцоор нь авч үзнэ.
Энэхүү хичээл нь бакалаврын түвшинд судалсан“Санхүүгийн менежмент” хичээлийн ахисан түвшний хичээл бөгөөд түүний гол зорилго нь санхүүгийн удирдлагыг мэргэжлийн өндөр түвшинд үр ашигтай хэрэгжүүлэх чиглэлээр суралцагчид онолын мэдлэг болон удирдлагын оновчтой шийдвэр гаргах ур чадвар эзэмшүүлэхэд оршино.
