МОНГОЛ УЛСЫН ИХ СУРГУУЛЬ

Бидний тухай


Багш ажилтан

 /  Бидний тухай  /  Багш ажилтан /  Дэлгэрэнгүй мэдээлэл

Дэлгэрэнгүй мэдээлэл


Судалгааны чиглэл:
Мэдээллийг профессор, багш, ажилтан МУИС-ийн мэдээллийн санд бүртгүүлснээр танд харуулж байна. Мэдээлэл дутуу, буруу тохиолдолд бид хариуцлага хүлээхгүй.
Зохиогч(ид): Г.Батзаяа, Т.Цэрэнлхам
"Мэдээллийн онол ба энтропи", Математик 2026, 2026-5-16, vol. 1, pp. 55-56

Хураангуй

Мэдээллийн онолд энтропи нь мэдээллийг шахах онолын доод хязгаар бөгөөд урт санамсаргүй дарааллын нэг тэмдэгтэд ногдох дундаж мэдээллийн хэмжээ энтропи руу дөхнө гэсэн мэдээлэл өгдөг тул энэ онолын суурь нь болж өгдөг зэргийг энэхүү илтгэлд тайлбарласан.

Зохиогч(ид): Г.Батзаяа, Т.Хулан
"Бараг ихэр анхны тоонууд", Математик 2026, 2026-5-16, vol. 1, pp. 7-9

Хураангуй

Энэхүү илтгэлд бараг ихэр анхны тоонуудын талаар сүүлийн үед батлагдасан үр дүнгүүд болон нэгэн сонирхолтой баталгааны загварын талаар тайлбарласан

Зохиогч(ид): Т.Хулан, Г.Батзаяа
"Intergal sections of elliptic surfaces and (2, 3) torus decompositions of a 3-cuspital quartic", Математик 2026, 2026-5-16, vol. 1, pp. 4

Хураангуй

In this note, we consider when a plane curve given by a polynomial of the form x3 + a1(t)x2 + a2(t)x + a3(t) = 0, where degtai(t) ≤ id (d : even), has degenerated (2, 3) torus decompositions. By using arithmethic properties of elliptic surfaces we give an explicit example of a quartic that has infinitely many degenerated (2, 3) torus decompositions.

Зохиогч(ид): Г.Батзаяа
"P vs Np problem", Монголын математикийн Нийгэмлэгийн оны хурал 2026-5-9, 2026-5-9, vol. 2, pp. 1-12

Хураангуй

P vs NP нь компьютерын шинжлэх ухааны хамгийн чухал нээлттэй асуудлуудын нэг юм. P ангилалд олон гишүүнтийн хугацаанд бодож чаддаг бодлогууд ордог бол NP ангилалд өгөгдсөн хариуг олон гишүүнтийн хугацаанд шалгаж чаддаг бодлогууд орно. P ангилал нь NP-ийн дэд олонлог болох нь тодорхой боловч P = NP эсэх нь өнөөг хүртэл шийдэгдээгүй хэвээр байна. NP-complete бодлогууд нь NP ангилал доторх хамгийн хэцүү бодлогууд гэж үзэгддэг. Хэрэв эдгээрийн аль нэгийг polynomial хугацаанд бодох алгоритм олдвол бүх NP бодлогуудыг polynomial хугацаанд бодох боломжтой болно. Анхны NP-complete бодлого нь Cook–Levin theorem-аар батлагдсан SAT бодлого юм. Traveling Salesman Problem, Clique, Vertex Cover, Hamiltonian Cycle, Subset Sum, Knapsack зэрэг олон алдартай бодлогууд NP-complete ангилалд багтдаг. NP-complete болохыг батлахад reduction хэмээх арга ашиглагддаг. Энэ нь нэг бодлогыг нөгөө бодлого руу polynomial хугацаанд хөрвүүлэх аргыг хэлнэ. Хэрэв өмнө нь NP-complete болох нь мэдэгдсэн бодлогоос шинэ бодлого руу reduction хийж чадвал шинэ бодлого мөн NP-complete болохыг харуулж болдог. Ихэнх судлаачид P ≠ NP гэж үздэг боловч одоогоор албан ёсны баталгаа байхгүй байна. Хэрэв P = NP болох нь батлагдвал cryptography, optimization, artificial intelligence, automatic theorem proving зэрэг маш олон салбарт асар том өөрчлөлт гарах болно. Энэхүү асуудал нь Clay Mathematics Institute-ийн зарласан Millennium Prize Problems-ийн нэг бөгөөд шийдсэн хүнд нэг сая ам.долларын шагнал олгоно.

Зохиогч(ид): Г.Батзаяа
"Алоны теоремын өргөтгөл ", Математик ба Түүний Хэрэглээ, 2025-12-13, vol. 1, pp. 1-12

Хураангуй

Энэхүү илтгэл Алоны теоремын нэгэн өргөтгөлийг тайбарласан.

Зохиогч(ид): Г.Батзаяа, Г.Баярмагнай
"A generalized Combinatorial Nullstellensatz for multisets", МУГБ Ц.Дашдоржийн мэндэлсний 80 насны ойд зориулсан эрдэм шинжилгээний хурал, 2025-5-20, vol. 1, pp. 62-67

Хураангуй

2020 онд хэвлэгдсэн "A generalized Combinatorial Nullstellensatz for multisets" нэртэй өгүүллээ тайлбарлана.

Зохиогч(ид): Г.Батзаяа, Г.Баярмагнай
"Ландау-Зигелийн тэгүүдийн таамаглал,", Математик ба түүний хэрэглээ, 2025-5-10, vol. 1, pp. 42-50

Хураангуй

Энэхүү илтгэлд алдарт Ландау-Зигелийн тэгүүдийн таамаглал түүний ач холбогдол болон сүүлийн үед батлагдсан үр дүнгийн талаар тайлбарлана.

Зохиогч(ид): Г.Баярмагнай, Г.Батзаяа
"Рациональ талбар дээрх төгсгөлөг бүлгийн дүрслэлийн хэмжээс", Математик ба түүний хэрэглээ, 2025-5-10, vol. 1, pp. 68-72

Хураангуй

Рациональ тоон талбар дээрх төгсгөлөг бүлгийн дүрслэлийн хамгийн бага боломжит хэмжээс нь тухайн бүлгийн”essential dimension”-тэй ижил байх таамаглалыг энд авч үзэх болно.

Зохиогч(ид): Г.Батзаяа
"Анхны тооны тухай Дирихлейн теоремын Сельбергийн баталгаа", Математик 2025, 2025-4-18, vol. 1, pp. 48-50

Хураангуй

Энэхүү илтгэлд анхны тооны тухай Дирихлейн теоремын Сельбергийн баталгааг тайлбарласан

Зохиогч(ид): Г.Баярмагнай, Г.Батзаяа
"Хоёр хэмжээст Куммер онол", МУГБ Ц.Дашдоржийн мэндэлсний 80 насны ойд зориулсан эрдэм шинжилгээний хурал, 2024-9-7, vol. 1, pp. 16-20

Хураангуй

Суурь талбар нэгжийн примитив язгуурыг агуулсан үед цикл өргөтгөлүүд Куммер онолоор тайлбарлагддаг. Энэ илтгэлд суурь талбар примитив язгуурыг агуулаагүй то- хиолдлыг авч үзэх болно.

Зохиогч(ид): Г.Батзаяа, Г.Баярмагнай
"Анхны тооны теоремын элементар баталгаа", Математик 2024, 2024-5-18, vol. 1, pp. 7-8

Хураангуй

Энэхүү илтгэлд 1948 онд батлагдсан Selberg-ийн анхны тооны теоремын элементар баталгааг тайлбарлана.

Зохиогч(ид): Г.Батзаяа
"Bombieri-Vinogradov theorem", Математик 2023, 2023-5-20, vol. 1, pp. 8-10

Хураангуй

Bombieri- Vinogradov-ийн теорем нь Аналитик тооны онолын тулгын 3 чулуу болон 3 теоремын нэг теорем юм. Энэхүү илтгэлд бид Bombieri- Vinogradov-ын теоремын баталгааг болон яагаад чухал байдаг талаар тайлбарлах болно.

Зохиогч(ид): Г.Батзаяа
"A generalized Combinatorial Nullstellensatz for multisets", Математикийн тэнхимийн 80 жилийн ойн хүрээнд зохион байгуулсан ЭШ хурал, 2022-11-5, vol. 1, pp. 4-5

Хураангуй

Combinatorial Nullstellensatz теорем нь Алгебр болон комбинаторикийн онолын хамгийн хүчтэй аргуудын нэг юм. Энэхүү өгүүлэлд Combinatorial Nullstellensatz теорем multisets олонлогын хувьд ерөнхийлсөн үр дүнг тайлбарлах болно.

Зохиогч(ид): Г.Батзаяа
"Primes in arithmetic progressions", Математик 2022, 2022-5-12, vol. 2021-2022, pp. 1-15

Хураангуй

Энэхүү илтгэлд арифметик прогрессд орших анхны тоонуудын тархалтын талаар өгүүлэх болно.

Зохиогч(ид): Г.Батзаяа
"Finite dimensional model spaces invariant under composition operators", Математик 2022, 2022-4-30, vol. 2, pp.

Хураангуй

The theory of composition operators is highly interdisciplinary with its natural connections to complex analysis, linear dynamics, complex geometry, and functional analysis. Our work is on finite dimensional model spaces invariant under composition operators.

Зохиогч(ид): З.Ууганбаяр, Г.Батзаяа
"Conservation laws for diffusion equations", Математик 2022, 2022-4-30, vol. 1, pp. 9-13

Хураангуй

файлаар хавсаргав.

Зохиогч(ид): Г.Батзаяа, Г.Баярмагнай
"Ихэр анхны тооны таамаглал", Математик 2022, 2022-4-30, vol. 2, pp.

Хураангуй

Хоорондох зай нь 2 байх анхны тоонуудыг ихэр анхны тоо гэдэг ба ихэр анхны тоонууд төгсгөлгүй олон байх уу? гэдэг асуудал нь тооны онолын хамгийн эртний алдартай асуудлуудын нэг юм. Энэхүү асуудал нь одоогоор шийдэгдээгүй байгаа боловч хоорондох зай нь 70 саяас ихгүй төгсгөлгүй олон анхны тоо оршино гэсэн гайхалтай үр дүнг Хятадын математикч Zhang 2013 онд баталжээ. Zhang-ийн үр дүнгийн дараа нь Terence Tao тэргүүтэй математикчид нийлэн polymath7 төс- лийг эхлүүлэн дараа дараагийн чухал үр дүнгүүдийг 2014-2015 онуудад баталсан. Тэдний үр дүн нь энэхүү илтгэлийн хүрээнд дээрх үр дүнгүү- дийг товч танилцуулна.

Зохиогч(ид): Г.Батзаяа
"Роттын теорем", “АРДЫН БАГШ, АКАДЕМИЧ А. МЕКЕЙН МЭНДЭЛСНИЙ 80 ЖИЛИЙН ОЙ” ЭШХ, 2020-11-6, vol. 1, pp.

Хураангуй

Роттын теоремын баталгаа

Зохиогч(ид): Г.Батзаяа, Г.Баярмагнай
" A generalized Combinatorial Nullstellensatz for multisets" European Journal of Combinatorics, vol. 83, pp. 1-6, 2020-5-1

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0195669819301143

Хураангуй

The Combinatorial Nullstellensatz is one of the most powerful algebraic tools in combinatorics. The aim of this paper is to prove an extension of the Combinatorial Nullstellensatz for multisets due to Kós–Rónyai. Our generalization gives an improvement on the size of sets chosen in the statement of Combinatorial Nullstellensatz for some polynomials.





Сул хараатай иргэдэд
зориулсан хувилбар
Энгийн хувилбар