Бидний тухай
Багш ажилтан
Энэ хичээлээр хор судлалын үндсэн зарчимууд (түүх, цар хүрээ, зарчимууд, механизм, өртөлт ба эрсдэл, түүний үнэлгээ); организмд хорт бодисын байр байдал (шингэх, тархах, биеэс ялгарах, гаднын биетийн биохувирал, тооны хор судлал); тодорхой эрхтэнд чиглээгүй хордуулах чанар, бай эрхтэнд чиглэсэн хордуулах чанар, янз бүрийн хортой хүчин зүйлүүдийн хортой үр нөлөө, хүрээлэн буй орчны хор судлал, хүнс, шүүх эмнэлэг, эмнэл зүйн практикт хор судлалын хэрэглээний талаарх мэдлэгийг эзэмшүүлнэ.
Хүн төрөлхтөний хамгийн эртний шинжлэх ухаануудын нэг болох хор судлал нь амьд организмд үзүүлэх химийн, физикийн болон биологийн хүчин зүйлүүдийн сөрөг нөлөөллийг судалдаг бөгөөд хими, биологи, анагаахын шинжлэх ухааны дундаас үүсэн гарсан салбар дундын судлагдахуун билээ. Энэхүү хичэээлийг судалсанаараа хүн, амьтан ба байгаль орчинд аюул учруулдаг хорт бодисууд, тэдгээрийн организмд үзүүлдэг сөрөг нөлөөлөл, илэрц эмгэг, хор судлалын практик хэрэглээний талаар мэдлэг эзэмшиж; эзэмшсэн мэдлэгээ ашиглан элдэв хортой бодисоос өөрийгөө болон бусдыг сануулан хамгаалах, ахуйн ба гэнэтийн ослын үед хордлогоос зайлсхийх, хортой бодистой ажиллах, судлагаа хийх тохиолдолд гарч болох эрсдэлээс урьдчилан сэргийлэх чадвартай болно. Түүнчлэн хор судлалын болон гамшгаас хамгаалах салбарт ажиллахад мэдлэгээ давуу тал болгон ашиглах боломжтой.
Энэ хичээл нь химийн хичээлээр үнэлгээний даалгавар хэрхэн боловсруулах, даалгаврыг хэрхэн шинжлэх, үнэлгээний үр дүнг хэрхэн зохистой тайлбарлах талаарх мэдээллээр хангана. Сонгох даалгавар, гүйцэтгэлийн даалгавар, компьютерт суурилсан үнэлгээ зэрэг үнэлгээний олон аргуудын давуу, сул талын талаар мэддэг болно. Мөн түүнчлэн үнэлгээ нь суралцагчийн суралцах үйлийг хэрхэн дэмждэг талаар судална. Суралцагчид чанартай үнэлгээний даалгавар хэрхэн боловсруулах, тусгай зорилгын үүднээс үнэлгээний даалгаврыг хэрхэн шинжлэх талаар судлах болно.
Сургалтын үнэлгээний орчин үеийн шаардлагад нийцсэн даалгавар боловсруулах аргад суралцуулах, ажиглах, хяналтын хүснэгт болон рубрик хэрэглэх зэрэг дэвшилтэт аргаар химийн хичээлээр сурагчдын мэдлэг чадварыг бодитой үнэлэх, үр дүнг хөтөлбөр, сурах бичиг, өөрийн хэрэгжүүлсэн арга зүйтай холбон тайлбарлаж, сайжруулах чадварт суралцана.
Энэ хичээл нь стехиометр, термодинамик, кинетик, химийн тэнцвэр, цахилгаан хими зэрэг сэдвийн хүрээнд олон төрөл, хувилбарын бодлого бодох, асуудал шийдвэрлэх арга барил эзэмшүүлэх агуулга, арга зүйг хэрэгжүүлнэ. Мөн энэ хичээл нь оюутанд химийн асуудал шийдвэрлэх ерөнхий чадвар төлөвшүүлэхэд чиглэгдэнэ. Энэ хичээлийг судлах явцдаа оюутнууд химийн мэргэжлийн хичээл (Ерөнхий хими, Органик хими гэх мэт)-үүдээр үзэж судалсан олон ухагдахууныг ахисан түвшинд эрэгцүүлж, мэдлэг, чадвараа системчилнэ.
Химийн øèíæëýõ óõààíûã òàíèí ìýäýõ, мэдлэгээ хэрэглэх, асуудал шийдвэрлэх ¿íäñýí àðãà áîëîõ бодлого бодох àðãà ç¿éã ñóðàã÷äàä ýçýìø¿¿ëýõ àðãà áàðèëûã ñóðàëöàõóéí îíîë àðãà ç¿é, химийн îíîë, ñóäàëãààíû àðãàä òóëãóóðëàí ñóäëàõ, ерөнхий боловсролын сургуулийн 6–12-р ангийн химийн хичээлийн агуулгын хүрээнд бодлого, тооцоо, дасгалаар мэдлэг эзэмших арга зүйд сургах дидактик боловсруулалтын аргыг химийн áàãø болох оþóòнуудад эзэмшүүлэхэд ÷èãëýíý.
Хотын хатуу хог хаягдлыг цуглуулах, тээвэрлэх, дахин боловсруулах, компост гарган авах, агааргүй орчинд боловсруулах, энерги гарган авах, шатаах, хортой хаягдлын менежмент, ландфилдэх зэрэг технологийн талын асуудлаас гадна хог хаягдлын менежментийн бодлого, хууль эрх зүйн үндэс, үйлчилгээ, үйл ажиллагаанд хувийн хэвшлийн оролцоо, санхүүжилт, зохион байгуулалт зэрэг асуудлуудыг судална. Мөн хаягдал хийг боловсруулах физик химийн, биологийн, дулааны боловсруулалтын аргуудыг судална. Үйлдвэр болон ахуйн үйл ажиллагаанаас гаралтай хаягдал ус цэвэрлэх механик, биологи болон физик-химийн аргуудын үндсэн зарчим, холбогдох тооцоог хийнэ. Үйлдвэрийн хаягдал ус цэвэрлэх байгууламжийн ажиллагаа, үндсэн үзүүлэлтүүд: биомасс, биологийн процесс, биологийн цэвэрлэгээ ус цэвэрлэх механик ба физик –химийн ба химийн аргууд
Дэлхий дахинд үйлдвэр аж ахуйн газрууд болон ахуйн зэрэг хүний хүчин зүйлтэй холбоотой гарч байгаа хатуу болон шингэн хаягдлын эх үүсвэр болон тэдгээр хаягдлуудыг цэвэрлэн боловсруулах хамгийн сүүлийн үеийн технологи, зохион байгуулалтын болон хууль эрх зүйн үндэстэй оюутнуудыг танилцуулна. Хог хаягдлыг боловсруулах талаар онолын тооцоонд үндэслэн боловсруулж, хоргүйжүүлэх технологийг зөв сонгож хэрэгжүүлэх талаар онолын болон практик мэдээлэл өгнө.
