Бидний тухай
Багш ажилтан
Гүн сургалт (deep learning) эмнэлгийн зургийн шинжилгээнд шинэ дэвшлийг авч ирсэн боловч CNN (convolutional neural network) архитектуруудын давуу болон сул талуудын талаарх мэдээлэл дутмаг байна. Цөөн тооны судалгаанд ганц цэгийн нарийвчлалаар харьцуулах, мөн тодорхой бус байдлын хэмжүүрүүд, effect size, multiple comparison-ийн зохих засваргүйгээр дүгнэлт гаргадаг нь CNN архитектуруудыг шинжлэх ухааны үндэслэлтэйгээр харьцуулан дүгнэхэд төвөгтэй байдлыг үүсгэж байна. Зорилго: Энэхүү судалгаа нь цээжний рентген зургаас уушгины хатгалгаа илрүүлэхэд ашиглаж буй гурван түгээмэл CNN архитектурыг (ResNet-50, DenseNet-121, EfficientNet-B0) харьцуулах иж бүрэн статистик арга зүйг тодорхойлж, үнэлэх явдал юм. Арга зүй: 5-fold stratified cross-validation-ийг 5 өөр санамсаргүй seed-ээр давтаж, архитектур бүрд 25 бие даасан гүйцэтгэлийн хэмжилт бий болгосон. Paired t-test, Wilcoxon signed-rank test, DeLong test, McNemar тест зэрэг параметрик болон параметрик бус шинжилгээнүүдийг Cohen’s d, Cliff’s delta effect size хэмжүүрүүд, Bonferroni/Holm-Bonferroni multiple comparison correction-тэй хамт хэрэглэсэн. Үр дүн: Авч үзсэн гурван загвар бүгд 0.996-аас дээш AUC-ROC буюу тухайн архитектурын чанар маш сайн гэсэн дүгнэлтэд хүрсэн. Үүнээс DenseNet-121 хамгийн өндөр дундаж AUC-ROC (0.9977 ± 0.0006) үр дүнг өгсөн бол ResNet-50 (0.9975 ± 0.0008) нь статистикийн хувьд ялгаагүй (p = 0.259, Cohen’s d = −0.32). Хоёулаа EfficientNet-B0 (0.9966 ± 0.0010)- оос статистик ач холбогдолтой илүү сайн (p < 0.01, Cohen’s d > 1.0). McNemar тест нь DenseNet-121 нь хүнд тохиолдлуудыг ангилахдаа EfficientNet-B0-оос давуу байгааг батлагдсан. DenseNet-121 EfficientNet-B0-ийн буруу ангилсан 31 тохиолдлыг зөв ангилсан (OR = 4.43). Дүгнэлт: DenseNet-121-ийг хамгийн бага хэлбэлзэлтэй хамгийн өндөр дундаж гүйцэтгэл, дээд зэргийн параметрийн үр ашиг (ResNet-50-аас 3 дахин бага параметр), хүнд тохиолдлуудыг ангилах давуу талтай тул эмнэлгийн хэрэглээнд түлхүү ашиглах боломжтой гэсэн дүгнэлтэд хүрч байна. Түлхүүр үгс: Конволюцийн мэдрэлийн сүлжээ, Уушгины хатгалгаа илрүүлэх, Статистик харьцуулалт, DeLong тест, McNemar тест, Гүн сургалт, Цээжний рентген, Cross-validation, Effect size
Estimating traffic volume is essential for effective urban planning and traffic management; however, in cities such as Ulaanbaatar, the lack of traffic sensors and comprehensive datasets makes this task challenging. This study proposes a data-driven approach for estimating traffic volume using only taxi-derived speed data within a selected urban area. Taxi GPS data are utilized to extract temporal and spatial speed patterns, which are mapped onto segmented road networks. Based on traffic flow theory, the relationship between vehicle speed and traffic density is explored to infer traffic volume. The proposed framework also considers spatial relationships between adjacent road segments to improve estimation reliability. This work aims to demonstrate the feasibility of using limited, readily available data for traffic volume estimation in data-scarce urban environments. The proposed approach is expected to provide a cost-effective solution for traffic monitoring and support future transportation planning in Ulaanbaatar.
TTD-MPC2 зэрэг бататгах сургалтын (Reinforcement Learning) агентууд нь детерминистик далд ертөнцийн загваруудыг (Deterministic Latent World Models) ашиглан төсөөлөлт замнал дээр төлөвлөлт хийх замаар өндөр тооцооллын үр ашигтайгаар оновчтой өгөөжид хүрдэг. Гэвч эдгээр загвар нь институцийн хөрөнгө оруулалтын эрсдэлийн гол хэмжүүр болох ”Хамгийн их бууралт” (Maximum Drawdown - MaxDD) буюу сүүлний эрсдэлд (Tail Risk) хэрхэн нөлөөлдөг талаарх асуулт тодорхойгүй хэвээр байна. Бид бодит болон төсөөлөлт MaxDD-ийн зөрүүг хэмжих ”Уналтын таамаглалын зөрүү” (Drawdown Planning Gap - DPG) хэмээх инвазив бус оношилгооны аргыг танилцуулж байна. Энэхүү арга нь шагналд төвлөрсөн уламжлалт аргуудаас ялгаатай нь сүүлний эрсдэлийг шууд оношлох боломжийг олгодог. Санхүүгийн урт хугацааны өгөгдөл дээр хийсэн бидний туршилтаар төлөвлөлтийн хугацаа уртсах тусам DPG монотон байдлаар өсөж, 5–10 алхамт төсөөллийн үед системтэйгээр эерэг утгатай болж байгааг тогтоолоо. Төлөвлөлтийн хугацааг нэмэгдүүлэх нь өгөөжид статистикийн хувьд ач холбогдолтой ахиц гаргалгүйгээр тооцооллын зардлыг огцом өсгөж, MaxDD болон калмарын харьцаа зэрэг эрсдэлийн үзүүлэлтүүдийг дордуулж байна. Мөн MPPI түүврийн тоог өөрчлөх үед калмарын харьцаа болон DPG үзүүлэлтүүд тогтвортой сайжрахгүй байгаа нь энэхүү эрсдэлийн ”Сохор цэг” нь түүвэрлэлтийн санамсаргүй хэлбэлзлээс бус, харин загварын бүтцийн гажуудлаас (structural model bias) үүдэлтэйг нотолж буй явдал юм. Тэгхээр энэхүү DPG аргыг детерминистик далд ертөнцийн загварууд дахь сүүлний эрсдэлийн дутуу үнэлэлтийг илрүүлж, эрсдэлийг хянаж тохируулах практик ач холбогдол хэрэгсэл гэж үзэж байна.
МЭӨ 3000 гаруй жилийн өмнөөс үүдэлтэй математикийн ухаан хөгжлийн янз бүрийн шатуудыг дамжин өнөөдрийн түвшинд ирсэн. Түүхэн хөгжлийн үе шатуудыг үзэхэд анх одон орон, газар, татварын тооцоолол зэргээс үүдэлтэйгээр эхэлж, аажмаар абстракт шинжлэх ухааны түвшинд хүртлээ хөгжиж ирсэн юм. Гэвч абстракт математикийн шинжлэх ухаан нь заавал хэрэглээний шинж чанар бүхий бодлогуудаас үүдэлтэй байжээ. Математикийн онолын болон хэрэглээний салбарууд нь өөр өөрсдийн замаар хөгжих явцдаа хэрхэн бие биеэсээ уялдаатайгаар хөгжиж ирсэн талаарх мэдээллийг энэхүү илтгэлд он цагийн хэлхээгээр тоймлон тусгалаа. Мөн Монголын хэрэглээний математик, статистикийн салбарын хөгжлийн түүхэн үе шат болон өнөөгийн хүрсэн үр дүн, цаашдын судалгааны чиглэлийн саналуудыг гадаадын улс орнуудын болон аж үйлдвэрийн хувьсгалын өнөөгийн нөхцөл байдалтай уялдуулан тодорхойлохыг зорьсон болно.
Auniversity’s reputation is a key indicator of the quality of its education, the competitiveness of its alumni, its institutional influence in society, and its degree of global recognition, including its ranking and rating among higher education institutions (HEIs) around the world. This not only enhances institutional standing and secures positions in international rankings but also promotes sustainable education practices. In addition, students, their parents, and their partners select universities due to their trust in the reliability of a university’s public reputation and ranking. This study proposes a model to assess a university’s reputation based on specific factors. In this research, the dependent variable is university reputation, the mediating variable is university social responsibility, and the independent variables include the teacher reputation, alumni reputation, research and innovation, and cooperation. A survey of 5902 respondents—including alumni, employers, and parents—offers diverse perspectives on university reputation.
оруулна
This comparative study looks at the effect of school bullying on academic self-efficacy in Chinese and Mongolian high school students, with a particular emphasis on the mediating function of academic involvement. It studies the complicated relationships between school bullying, academic selfefficacy, and academic learning engagement, using frameworks from social and educational psychology.
Childhood experiences have a big impact on how adults develop. It's critical to evaluate children and adolescents early on. Selecting a trustworthy psychometric technique that is suitable for one's age and gender is crucial. (2) Methods: A total of 355 Mongolian high school students, with a mean age of 16, participated in this study through convenience sampling, with voluntary participation. Emotions and behaviors were assessed using the "Strengths and Difficulties Questionnaire-SDQ,". The projective method employed the "Hand test" to identify aggressive behavior, adaptability, psychological states, and pathological problems. (3) Results: 47.4% of the 310 kids in the study had emotional and behavioral problems that ranged from mild to severe. The results of the "Hand test" showed that 44.5% of respondents had pathological symptoms and 37.1% showed aggression. Regardless of symptoms, emotional and behavioral disorders were common, but positive emotional reactions varied according to the conditions. (4) Conclusions: Despite international skepticism regarding the reliability and validity of projective test methods, this research contends that their exclusion from psychometric approaches is unwarranted. Findings from the SDQ indicated that 47.4 percent experienced moderate or severe problems, while the hand test identified 37.1 percent with aggressive behavior and 44.5 percent with pathological problems.
“Багшийн хөгжлийг дэмжих тухай” хуулийн 6 дугаар зүйлийн 6.1-д “Багшийн мэдлэг, боловсрол, хандлага, ёс зүй, эрүүл мэнд, нийгмийн баталгаа, багшийн үнэлэмжийг нэмэгдүүлэх, мэргэжлийн ур чадварыг тасралтгүй хөгжүүлэхэд чиглэсэн багшийн хөгжлийг дэмжих хөтөлбөртэй байна” гэж заасан. Түүнчлэн 2018 онд зохион байгуулагдсан “Тогтвортой хөгжил-дээд боловсрол” улсын II зөвлөгөөнд “Их сургуулийн хөгжлийн тулгуур нь багшийн хөгжил мөн” гэсэн дүгнэлт хийсэн бөгөөд орчин үеийн их сургуулийн багш нь “судалгаа хийж, сургалтын үйлчилгээ үзүүлэхийн зэрэгцээ манлайлагч байх ёстой” гэж багшийн өнөөгийн дүр төрхийг тодорхойлжээ. Дээд боловсролын сургалтын байгууллага(ДБСБ)-ууд багшийн чадамжийн суурь түвшинг тогтоож багшийг хөгжүүлэх эрэлт хэрэгцээг тодорхойлох шаардлага үүсч байна. Багшийн хөгжлийн хөтөлбөр нь сургалтад оролцогч талуудын хэрэгцээ шаардлагыг хангахад чиглэх бөгөөд их сургуулийн багшийн статус, үүрэг, хариуцлагыг нэмэгдүүлэх, оновчтой болгох зорилгоор мэргэжлийн мэдлэг, ур чадвар, хувь хүний ёс зүй, хандлага, сурах, сургахуй, манлайллын шалгуур үзүүлэлтэд нийцүүлэн багшийг тасралтгүй хөгжүүлэх хэрэгцээнд тулгуурласан байна. Энэхүү судалгааны ажлын хүрээнд Боловсролын чанарын судалгааны хүрээлэнгийн судлаач нар үр дүнд суурилсан, оролцоот үнэлгээний аргаар багшийн чадамжийн үндсэн 4 хүрээ болох мэдлэг оюуны чадамж, судалгааны чадамж, сургахуйн чадамж болон хувь хүний хөгжлийн чадамжийн суурь үнэлгээг хийсэн арга зүй, судалгааны үр дүнг танилцуулж байна. Энэхүү үнэлгээний үр дүнд суурилан багш бүр өнөөгийн хүрсэн чадамжийн түвшинг тогтоож, өөрийн цаашид анхаарах, хөгжүүлэх, холбогдох сургалтад хамрагдаж, мэргэжил, ур чадвараа дээшлүүлэх хувь хүний хөгжлийн төлөвлөлтөө хийх боломжтой юм.
The leadership of the university teacher has the most important role in the development of the educational institution as well as the society. This study investigated the effect of teacher dispositions on teacher leadership and how teacher leadership affects student learning satisfaction. The survey was developed using questionnaire structural equation analysis using SmartPLS 4.0. A total of 389 students, studying in public universities of Mongolia, participated in the survey. The results of the research, teacher dispositions such as motivation, communication, and conscientiousness have a positive effect on teacher leadership. In addition, it has been proven that teacher leadership has a positive effect on student learning satisfaction.
Дэлхий нийтийн хэмжээнд дээд боловсролын сургалтын байгууллагын эрэмбийг сургалтын чанар, эрдэм шинжилгээний бүтээл, эшлэл, инновацын бүтээгдэхүүн, түүний үр дүн, төгсөгчдийн хөдөлмөр эрхлэлт, оролцогч талууд дахь нэр хүнд, олон улсын харилцаа, багш болон оюутны тооны харьцаа зэрэг үзүүлэлтээр үнэлж байгааг эрэмбэ тогтоох гүйцэтгэлийн түлхүүр үзүүлэлт болгон нарийвчлан судалсан. Түүнчлэн Монгол улсад дээд боловсролын салбарт явуулж буй бодлого, мөрдөгдөж буй дүрэм, журам, стандартуудтай уялдуулан монгол улсын онцлогт тохирсон гүйцэтгэлийн түлхүүр үзүүлэлтүүдийг эрэмбэ тогтоох үйл ажиллагааны агуулгад тусган оруулсан болно. 2023 оны 10 дугаар сарын 17-ны өдөр зарласан дээд боловсролын сургалтын байгууллагын урьдчилсан эрэмбэ нь монгол улсын онцлогт тохирсон гүйцэтгэлийн түлхүүр үзүүлэлтүүдийг 2022-2023 оны хичээлийн жилийн гүйцэтгэлийн тоон мэдээнд тулгуурлан тодорхойлсон. Гүйцэтгэлийн түлхүүр үзүүлэлт болон түүний үнэлгээнд Times Higher Education байгууллагаас өгсөн нийтлэг зөвлөмжийг ашигласан.
This article describes the general understanding of lifelong education and its needs among the people who are active in the labor market in Mongolia and identifies the opportunities of higher education institutions to support that need.
This study is designed to examine the perspective and knowledge of faculty members and students at the university about the program accreditation and to identify advantages accredited programs gained and obstacles departments face to accredit. This qualitative study used a web-based application for survey data collection from internal stakeholders and an MS Excel Pivot table for analysis.
We propose a novel and adaptive method for point-cloud simplification within a bounded error by preserving feature points. The method comprises two main phases. The first phase is a uniform simplification phase. In this phase, with an approximated simplification degree, the point-reduction process is conducted by maintaining feature points. A segmentation range (k-neighbors) of the feature points is determined by the user-defined simplification degree, and lower feature points in the range are removed. In the second error-correction phase, we construct a mesh on the preserved point cloud using the spiraling-edge method, avoiding recalculation of the k-neighbors. Subsequently, meshes with large error are corrected by reusing removed points. Experimental results for different models indicate that our method can quickly generate a high-quality error-bounded simplified point cloud by preserving feature points with a specific simplification degree.
For point cloud data obtained from 3D scanning devices, excessively large storage, memory and long postprocessing time are required. Due to this, it is very important to simplify the point cloud to reduce calculation cost. In this paper, we propose a new adaptive point cloud simplification method that can maintain the characteristics of surface shape for unstructured point clouds. In our method, a segmentation range for each point is determined by total curvature and user specified simplification rate. The simplification process is completed by maintaining the position of the representative point and removing the represented points using the range. Our method can simplify results with highly simplified rate with preserving the form feature. Applying the proposed method to 3D stone tool models, the method is evaluated precisely and effectively.
