Бидний тухай
Багш ажилтан
Монгол, Энэтхэг хоёр улсын бурхны шашнаар дамжсан соёлын харилцаа нь өнө эртний түүхтэй. Монголын хаад, ноёд, лам хувраг, эрдэмтэн мэргэд, эгэл ард олон бээр Энэтхэгт үүсч хөгжсөн бурхны шашныг удаа дараа дэмжин дэлгэрүүлж, монголын тал нутагт, нүүдэлчдийн соёлын хөрснөө ургуулж, монголын онцлогтой бурхны шашныг хөгжүүлсэн болно. Иймд монголын бурхны шашин, түүний түүхийг, монголын буддист сэтгэгчдээс бурхны шашны соёл, сэтгэхүйд оруулсан хувь нэмэр, ном бүтээлийн арвин баялаг санг судлан шинжлэх нь монгол судлалын нэг чухал бүрэлдэхүүн хэсэг юм. Чингэвэл Монгол, Энэтхэг хоёр орны соёлын харилцаа, монгол судлал, ялангуяа монголын буддын судлалыг хөгжүүлэхэд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан судлаачид бол Энэтхэгийн нэрт эрдэмтэд болох Рагу Вира, түүний хүү Локеш Чандра нар мөн болно. Сайхь эрдэмтдийн судалгааны нөр их ажил нь олон улсад нэр хүндтэй, үнэ цэнэтэйд тооцогддог. Эцэг Рагу Вирагийн дорно дахины соёл, сэтгэхүйн талаарх судалгаа, тэр дундаа монголын буддын соёлын судалгааг профессор Локеш Чандра үргэлжлүүлэн өнөөг хүртэл өргөжүүлэн хөгжүүлж ирсэн билээ. Түүний нэг үр дүн нь Локеш Чандра абугайн сүүлд хэвлүүлсэн “Чингис хааны тал нутагт дэлгэрсэн Бурхны шашин” (Buddhism across the grassland of Chinggis khan) хэмээх бүтээл болно. Энэ ном нь Буддизмын Монголд хөгжсөн урлаг, утга зохиол, сүм хийд, түүхийн талаар өгүүлэхдээ Монголд бурхны шашин хэлмэгдсэний дараа буюу XX зууны 2 дугаар хагасаас хойших монголын нийгэм, түүхийн нөхцөл байдлын хөрсөн дээр судлан шинжилж, үнэлж дүгнэж бичсэн нь буддын шашны зэрэгцээ соёл, боловсрол, түүхийн ач холбогдолтой, нэн сонирхолтой бүтээл юм. Тус бүтээл нь өмнө монгол хэлэнд хэвлэгдэж байгаагүй тул номыг монгол хэлэнд орчуулж, хэвлэх нь хоёр орны соёлын харилцаа болон монголын буддын судлалд ач тустайгаас гадна, эцэг, хүү эрдэмтдийн монгол судлалын ажлыг орчин үеийн монгол уншигчдад илүү таниулахад тун хэрэгтэй байна. Тэрчлэн судлаачдын хувьд ч хойшлуулшгүй хийвэл зохих ажил мөн юм.
Mongolia and India have a long history of cultural relations through Buddhism. Mongolian khans, nobles, lamas, scholars, and ordinary people have repeatedly supported and spread Buddhism, which originated and developed in India, cultivating it on the steppes of Mongolia and within the context of nomadic culture, thereby developing a form of Buddhism with distinct Mongolian characteristics. Thus, the study of Mongolian Buddhism, its history, the contributions of Mongolian Buddhist thinkers to Buddhist culture and philosophy, and the rich treasury of Buddhist texts is an important component of Mongolian studies. Researchers who have made invaluable contributions to the development of cultural relations between Mongolia and India, Mongolian studies, and especially the study of Mongolian Buddhism, include the renowned Indian scholars Raghu Vira and his son Lokesh Chandra. Their extensive research is highly respected and valued internationally. Professor Lokesh Chandra has continued and expanded upon his father Raghu Vira’s research on Eastern culture and philosophy, particularly on Mongolian Buddhist culture, up to the present day. One result of this work is Lokesh Chandra’s recently published book, “Buddhism across the Grassland of Chinggis Khan.” This book examines the development of Buddhist art, literature, monasteries, and history in Mongolia, analyzing and evaluating them within the context of Mongolian society and history after the repression of Buddhism in the second half of the twentieth century. The work is of great interest and significance not only for its religious content but also for its cultural, educational, and historical value. Since this book has not previously been published in Mongolian, translating and publishing it in Mongolian would greatly benefit cultural relations between the two countries and the study of Mongolian Buddhism, as well as introduce the scholarly work of father and son to contemporary Mongolian readers. For researchers, this is also an urgent and necessary task.
Түлхүүр үгс: