Бидний тухай
Багш ажилтан
Архангай аймгийн Өгийнуур сумын нутагт орших Тамирын голын хөндийд орших Тамирын Улаан хошууны оршуулгын цогцолбор бол Хүннүгийн жирийн иргэдийн 400 булштай энэ төрлийн дурсгалын дотор хамгийн томд тооцогдоог. Түүнчлэн энд одоогоор 82 булш малтаад байгаа нь хамгийн олон булшийг нэг дор судалсан ховор тохиолдол юм. Тамирын Улаан хошууны булшнаас дунджаар 3-4 ахуйн хэрэглээний шавар сав суулга гардаг нь Хүннүгийн үеийн ижил дурсгалуудаас үлэмж өндөр үзүүлэлт болдог. Эдгээр нөхцөлүүд тус дурсгалыг Хүннүгийн ваар савны судалгааг хийхэд хамгийн тохиромжтой жишээ болгож байна. Тус дурсгалт газарт хийгдээд байгаа палеогенетикийн судалгаа амжилттай хийгдэж 49 бодгалын Ү хромсом, митохондрын болон автосомал генийг тодруулж хамаатан садны харилцаа болон гарвал зүйн судалгаа хийгдсэн байдаг. Энэ судалгаанд үндэслэн нэгэн гэр бүлийн 5 үеийн хүмүүсийн оршуулга цогцолборын зүүн хэсэгт бөөгнөрсөн байгааг илрүүлсэн нь Хүннүгийн төдийгүй Монголын археологийн судалгаанд урьд өмнө гараагүй нарийвчлалтай бичил-хронологийн хэлхээг гаргах бололцоог олгосон юм. Ингэснээрээ эд өлгийн соёл, түүний дотор ваар савны бичил хувьслыг гаргаж тодруулах шинэ боломж нээгдсэн юм. Иймээс дээр дурдсан 5 үе буюу 100 жилийн хугацаанд шавар ваар савны хувьсгал, түүний дотор технологийн хувьсал явагдсан асуудлыг тодруулах өргөн боломж нээгдсэнийг ашиглаж салбар дундын буюу археологийн типологийн ба байгалийн ухааны анализийн хослуулсан судалгааг хийхийг зорьж байна. Төслийн үндсэн зорилго нь археологийн эд өлгийн олдвор болох шавар ваарыг физик-химийн аргаар хэмжин үр дүнд дээр R программ ашиглан гарал үүслийн судалгааг хийхэд оршино. Нөгөө чухал зорилго бол дурсгалт газарт 5 үе буюу 100 жилийн дотор ваар савны технологт гарсан өөрчлөлтийг тодруулах юм. Тамирын Улаан хошууны шавар вааран эдлэлийн байгалийн ухааны анализ хийгдэнэ. Рентген флюоресценцийн аргаар тодорхойлсон найрлагын өгөгдөлд R программ ашиглан статистик гео-орон зайн анализ хийх замаар гарал үүслийг тогтоохын зэрэгцээ найрлага, технологийн асуудлыг тодруулна. Ингэснээр Хүннүгийн ахуйн хэрэглээний вааран савны байгалийн ухааны судалгаанд чухал ахиц гаргана. Энэ нь хөрш зэргэлдээх болон бусад цаг үеийн вааран савтай харьцуулан судлах бололцоог нээнэ, 2) Бичил он цагийн хүрээнд ваар үйлдвэрлэлийн технологт гардаг өөрчлөлтийг судлан тодруулах ховор жишээ болно, 3) археологийн типологийн ба технологийн судалгааг хослуулан хийх боломж, үр дүн, ач холбогдлыг тодруулахад чиглэсэн түгээмэл ач холбогдолтой судалгаа болно. Төслийн үр дүнд Web of Science бүртгэлтэй сэтгүүлд нэг өгүүлэл нийтлэгдэнэ.
Correlation of microchronology and technological change: Xiongnu pottery from Tamiryn Ulaan Khosuu The Tamiryn Ulaan Khoshuu burial complex, situated in the Tamir River Valley within the Ogiinuur soum of Arkhangai aimag, represents the largest known burial site of its kind, containing 400 graves of ordinary Xiongnu individuals. To date, 82 graves have been excavated, marking a rare opportunity to study such a significant number of graves simultaneously. Notably, each grave typically contains an average of 3–4 ceramic vessels, a quantity significantly higher than similar Xiongnu sites. These attributes make the Tamiryn Ulaan Khoshuu complex an exemplary case for the study of Xiongnu pottery. Paleogenetic research at this site has been successfully completed, yielding kinship and genealogical data from 49 individuals. This research has identified Y-chromosomal, mitochondrial, and autosomal genes, revealing five generations of a single family interred in the eastern section of the complex. This discovery provides an unprecedented micro-chronological sequence, advancing not only the understanding of Xiongnu cultural practices but also contributing to the broader field of Mongolian archaeology. This micro-chronological framework also presents a unique opportunity to explore the evolution of material culture, particularly pottery, over a span of five generations, or approximately 100 years. The project aims to conduct an interdisciplinary study integrating archaeological typology with advanced natural science techniques to investigate the technological evolution of pottery during this period. The primary objective is to analyze pottery using physical and chemical methods, alongside provenance studies conducted with R software, to trace the origin and technological characteristics of the ceramics. The natural science analysis of the pottery will employ X-ray fluorescence (XRF) to assess compositional data, which will be processed using R software. This analysis will provide insights into the provenance of the pottery and address compositional and technological questions. The study is expected to make significant contributions by: 1) Advancing the natural science investigation of Xiongnu domestic pottery, 2) Offering a rare example of pottery production technology changes within a micro-chronological framework, and, 3) Demonstrating the potential and importance of combining archaeological typology with technological research. Ultimately, this study will enhance our understanding of the technological evolution of Xiongnu pottery and its broader implications for comparative research with ceramics from neighboring cultures and periods. The project will result in the publication of a paper in a journal listed in the Web of Science.
Түлхүүр үгс:
