Бидний тухай
Багш ажилтан
The purpose of this study is to analyze the impact of key macroeconomic factors and the time-lag effects of Sustainable Development Goals (SDGs) on their implementation in Mongolia using modern machine learning (ML) techniques. The analysis employs annual data from 2000–2024, including macroeconomic indicators, the SDG Index, and performance metrics for 17 goals. Core variables include GDP growth, inflation, unemployment, exports, fiscal revenue, and government expenditure. In 2025, Mongolia’s SDG Index score reached 66.7, ranking 100th globally, which is close to the regional average but still reflects weak performance in environmental goals. To explain SDG Index fluctuations, four ML models - Linear Regression, Gradient Boosting, Support Vector Regression (SVR), and Artificial Neural Network (ANN) - were compared. Gradient Boosting achieved the highest accuracy (R² = 0.844, RMSE = 0.8735), explaining 84.4% of the variance. SHAP analysis revealed that the most influential factors for SDG performance are health (SDG3), exports, poverty reduction (SDG1), internet usage (SDG9), and food security (SDG2), while inflation and unemployment exert negative effects. Time-lag analysis shows that foundational service goals—SDG3 (health), SDG6 (water and sanitation), SDG11 (urban development), SDG9 (infrastructure), and SDG1 (poverty reduction)—have strong positive one-year lag effects on the SDG Index. In contrast, environmental goals (SDG12–15) exhibit persistent negative lag effects, indicating that ecosystem degradation slows SDG progress in subsequent years. SDG4 (education) and SDG7 (energy) display weak lag impacts, with long-term delayed effects. Additionally, K- Means clustering grouped SDG indicators into three development patterns: (i) economy-driven, (ii) social- service-driven, and (iii) environment-challenged clusters. Findings suggest that improving SDG implementation in Mongolia requires export diversification, investment in health services, inflation control, and strategic reforms in environmental policy.
Тема «Цель устойчивого развития 12: Ответственное потребление и производство — проблемы на примере Монголии» рассматривает влияние современных моделей производства и потребления в Монголии на окружающую среду, экономику и общество. В данной теме особое внимание уделяется таким проблемам, как чрезмерная зависимость экономики от горнодобывающей отрасли, слабая система управления отходами, загрязнение воздуха и почвы, а также неэффективное использование природных ресурсов. Также объясняется необходимость внедрения политики устойчивого производства, переработки отходов и поддержки экологически ответственного потребления. Делается вывод о том, что совместное участие граждан, организаций и государства в рациональном использовании природных ресурсов и развитии экологически чистого производства и потребления имеет важное значение для устойчивого развития Монголии.
The purpose of this study is to identify the factors influencing tax revenue collection under the self-assessment system of personal income tax in Mongolia. The study employs the BISEP model, which encompasses Business, Individual, Social, Economic, and psychological factors. Data were collected through a survey of 290 taxpayers in the Sukhbaatar District of Ulaanbaatar, and correlation and regression analyses were conducted. The results indicate that the most significant factors affecting tax revenue collection are the taxpayer’s financial condition and knowledge about taxation (R = 0.66, β = 0.46). In contrast, social and economic factors show relatively weak effects. The psychological aspects and perceptions of fairness among taxpayers were found to have a positive influence on taxpaying behavior. This research provides both theoretical and practical foundations for policymakers to strengthen the voluntary tax compliance system and enhance the effectiveness of tax policy implementation in Mongolia.
Тогтвортой байдлын тайлагнал гэдэг нь дэлхийн хэмжээнд хүлээн зөвшөөрөгдсөн стандартуудын дагуу байгууллагынхаа үйл ажиллагааны эдийн засаг, байгаль орчин, нийгэмд үзүүлж болзошгүй нөлөөллийн талаар олон нийтэд мэдээлж байх байгууллагын хэвшүүлэх дадал юм. КОВИД-19 цар тахал байгаль орчин, нийгэм, засаглал (БОНЗ)-ын эрсдэлийн удирдлагын ач холбогдлыг улам нэмэгдүүлсэн бөгөөд БОНЗ-ын ил тод байдал, тайлагналын мэдээллийн эрэлт хэрэгцээ цаашид ч нэмэгдсээр байх болно. Байгаль орчин, нийгэм, засаглалын буюу тогтвортой байдлын тайлагналыг нэвтрүүлэх нь одоогийн бизнесийн практикийг сайжруулахад нэмэр болох төдийгүй тогтвортой хөгжлийн зорилгуудад хүрэхэд хувийн хэвшлийн үүрэг оролцоо, хувь нэмрийг нэмэгдүүлэхэд чухал ач холбогдолтой алхам юм. Тогтвортой байдлын тайланг сайжруулснаар компаниуд, зах зээлийн оролцогчдын үр ашгийг дээшлүүлэхээс гадна шинэ боломжуудын үүд хаалгыг нээж өгдөг. Иймд олон улсад хэрэгжүүлж буй БОНЗ болон тогтвортой байдлын тайлангийн стандарт, тогтолцоог Монгол Улсад нэвтрүүлж, өөрчлөлт хийх шаардлага тулгарч байгаа юм.
Во всем мире финансирование, связанное с устойчивым развитием, быстро растет и оценивается в 322 миллиарда долларов США в 2021 году, из которых на «зеленые» кредиты приходится около 10%, тогда как в нашей стране оно составляет 305,8 миллиарда тугриков по состоянию на третий квартал 2022 года. Что является снижением по сравнению с 2020 годом. Зеленые кредиты используются коммерческими банками в 4 секторах и 3769 заемщиков, что составляет 1,4% от общего кредитного портфеля, считаются недостаточными показателями. Факторы, способствующие этой неадекватности «зеленых» финансов, изучаются с помощью качественных исследований, основанных на некоторых методологиях исследования.
Санхүүгийн хяналт шалгалт нь мэргэжлийн түвшинд хийгддэг хяналт шалгалт бөгөөд манай улсын хувьд төрөөс санхүүгийн хяналт шалгалтыг төрийн аудитын болон төрийн захиргааны хяналт шалгалт гэсэн хоёр үндсэн чиглэлээр хийж байна. Энэхүү судалгааны ажилд санхүүгийн хяналт шалгалтын төрөл, ангилал, хяналт шалгалтын үйл ажиллагаанд баримтлах үндсэн зарчим, хяналт шалгалт хийх арга зүйг онолын хувьд авч үзэхийн зэрэгцээ төрөөс аж ахуйн нэгж, байгууллагуудад хийгдэж буй санхүүгийн хяналт шалгалтуудын үр дүнд динамик судалгаа хийж, задлан шинжлэх, нэгтгэн дүгнэх аргаар үнэлэлт, дүгнэлт өгсөн болно.
