Бидний тухай
Багш ажилтан
Архангай аймгийн Ихтамир сумын нутаг Хойд Тамирын голын хөндийд хийсэн археологийн малтлага судалгааны товч үр дүнг нийтэлсэн болно.
Завхан аймгийн Их-Уул сумын нутагт орших Дээд Цэцүүхийн дурсгалт газар хийсэн археологийн малтлага судалгааны үр дүнг нийтэлсэн болно.
Монгол улсаас төлөөлөн Дэлхийн өвд бүртгэгдсэн буган хөшөө ба хүрлийн үеийн цогцолбор 4 дурсгалт газрын 3 нь Архангай аймгийн нутагт орших бөгөөд энэхүү өв соёлын судалгаа шинжилгээг сурталчлах, олон нийтийн үүрэг оролцоо, мэдлэгийг бэхжүүлэх, хамтраад хадгалалт хамгаалалтынхаа асуудлуудыг хэлэлцэх, хэлэлцүүлэг өрнүүлэх зорилгоор тус семинарыг МУИС-ийн Нүүдэлчдийн археологийн хүрээлэн, ЮНЕСКО-гийн Монголын үндэсний комисс, Архангай аймгийн соёл урлаг, аялал жуулчлал, залуучуудын газар хамтран зохион байгуулж Архангай аймгийн 15 сумдын соёлын өвийн мэргэжилтэн, хамгаалалтын ажилтнууд оролцон мэдлэг мэдээлэл солилцон цаашдын шийдвэрлэх санаачлагыг дэвшүүлсэн өндөр үр дүнтэй семинар боллоо.
Dairy pastoralism reached Mongolia during the Early Bronze Age and flourished in the Late Bronze Age alongside the emergence of diverse mortuary practices, including the Deer Stone-Khirgisuur Complex and figure-shaped/Ulaanzuukh burials. While the spread of pastoralism has been widely studied, interactions between these pastoralist groups with distinct mortuary traditions remain underexplored due to challenges in obtaining both genomic and mortuary data. In this study, we analyzed genome-wide and mortuary data from 30 ancient individuals in central Mongolia, a key region where pastoralists with distinct mortuary practices converged. We identify two genetically distinct clusters persisting throughout the Late Bronze Age that correspond to separate burial types, suggesting limited genetic mixing and a maintenance of distinct mortuary practices despite their coexistence. These groups were eventually replaced during the Early Iron Age by the expansion of the Slab Grave population and the establishment of a new burial tradition. Finally, we refine the genetic origin of the Late Bronze Age Deer Stone-Khirgisuur Complex populations, tracing their minor western Eurasian ancestry back to the Eneolithic/Early Bronze Age Afanasievo and Early Bronze Age Khemtseg (Chemurchek) populations. This study provides fine-scaled genetic tracking of major mortuary transitions in prehistoric Mongolia, offering insights into the complex and divergent processes that shaped the ancient pastoralist societies of Asia.
This article presents a study on the petroglyphic superimpositions found at the Khuruugiin Uzuur site in the Ikhtamir soum of the Arkhangai province. The site features around three thousand petroglyphs created over several generations of ancient history. While we have previously published a monograph on the petroglyphs at this site, we have not yet conducted a thorough examination of the petroglyphic superimpositions. Therefore, in this study, we have selected sixteen superimpositions from the site in an attempt to establish the relative chronology of the incised images. While the techniques used to engrave the images at the Khuruugiin Uzuur site differ from those at other major rock art sites, the body proportions, shapes, head, neck, legs and other details of the represented animals are remarkably similar. This likeness provides evidence that these images were created during the same epoch. To establish their relative chronology, a comparison was made with images from other sites, particularly rock art sites in the Mongolian and Russian Altai Mountains.
Хойд Тамирын хөндийд хийсэн археологийн малтлага судалгааны үр дүн
Завхан аймгийн Их-Уул сумын нутаг Дээд Цэцүүхэд хийсэн археологийн малтлага судалгааны үр дүн
The deer stone is an exceptional monument representing pre-Xiongnu nomadic art and culture. This stone monument holds significant value not only as a symbol of Mongolian heritage but also as a cultural phenomenon of the broader Eurasian steppes. Additionally, among the distinctive monuments reflecting the historical landscapes of ancient Mongolia are the Khirgisuurs, which often appear alongside deer stones. Together, these two monument types define what we term the "Khirgisuur-Deer Stone Culture." an excentional archeologica cure or ale bronze Age of Mongolia, dating from approximately the 13th to the 7th centuries BCE. The Khirgisuur-Deer Stone Culture spread continuously across 1.8 million km?, extending from Khentii Province in Mongolia through the Xinjiang region to the Tian Shan Mountains in Kyrgyzstan. The emergence of such a culturally unified expanse suggests the influence of a shared ideology that connected communities over this vast area.
Энэхүү өгүүлэлд Монголын хүрлийн үеийн хөгжлийн үе шат ба он цаг, хөрш бүс нутгийн хөгжингүй ба хожуу хүрлийн үеийн археологийн соёлуудын тухай, мөн амьтны загварт урлагийн эхэн үеийн зарим гол дүрүүд, тэдгээрийн бэлгэдэл зэргийг тодруулахыг зорьсон. Нүүдэлчдийн аж төрөх ёс, амьдралаас урган гарсан урлагийг “Амьтны загварт” хэмээн тодорхойлж ирсэн бөгөөд тэд “амьтны загварт урлаг”-ийн дүрүүдээ хоёр хэмжээст дүрслэлээс гурван хэмжээст дүрслэлд шилжүүлсэн нь дэлхийн урлагийн түүхэнд нүүдэлчдийн оруулсан үнэлж баршгүй гавьяа юм. Хөгжингүй ба хожуу хүрлийн үеийн урлагийн гол дүрүүд хожмын Аржан, Пазырык, Чандмань-Сагил, Дөрвөлжин булш, Тагарын соёлын урлагийн үндсэн дүрүүд болсон төдийгүй илэрхийлэх утга агуулгын хувьд гүн гүнзгий болж улам цааш төгс төгөлдөр болон хөгжсөн байна. Өөрөөр хэлбэл, нүүдэлчдийн бүтээсэн энэхүү “Амьтны загварт урлаг” анх НТӨ XIII зуунд Төв Азид, тэр дундаа одоогийн Монголын нутаг дэвсгэрт үүсэн хөгжиж, НТӨ VII-III зуун гэхэд нийт Евразийн өргөн уудам тал нутагт түгэн дэлгэрч, урлагийн оргил үедээ хүрсэн байна.
This article presents a study on the petroglyphic palimpsests found at the Khuruugiin Uzuur site, located in the Ikhtamir soum of the Arkhangai province. The site features around three thousand petroglyphs, which were created over several generations of ancient history. While we have previously published a monograph on the petroglyphs at this site, we have not yet conducted a thorough examination of the petroglyphic palimpsests. Therefore, in this study, we have selected sixteen palimpsests from the site in an attempt to establish the relative chronology of the incised images.
To this day the cultural landscape of Mongolia is dominated by extensive cemeteries of the Bronze and Iron Ages with their massive stone constructions visible above ground. Despite numerous selective excavations, they remain misunderstood in many respects. Therefore, this study approaches four cemeteries in Central Mongolia holistically, examines their internal organization, classifies the different graves, and arrives at a solid chronological division into three phases with the help of an extensive series of 14C data. The oldest monuments date to the 15th/14th century BCE, the youngest to the 6th century BCE. Sporadic subsequent uses occur into the Mongol Empire period. We take this prelude to a holistic analysis of the burial sites as an opportunity to propose a new dating framework for the Bronze and Iron Ages in Central Mongolia.
Энэхүү илтгэлд Архангай аймгийн Ихтамир сумын нутаг Хойд Тамирын голын хөндийд ажилласан Монгол-Франц-Монакогийн хамтарсан хээрийн шинжилгээний ангийн археологийн малтлага судалгааны үр дүнгийн тухай өгүүлнэ.
