Бидний тухай
Багш ажилтан
Сахарный диабет 2 типа (СД-2) является одним из наиболее быстро распространяющихся неинфекционных заболеваний в Монголии: ежегодно регистрируется около 2 400 новых случаев. Традиционный монгольский рацион с высоким содержанием насыщенных жиров (ёрём, жирная баранина) и рафинированных углеводов (сутэй цай, боорцог) при дефиците пищевых волокон способствует широкой распространённости избыточной массы тела и неудовлетворительному гликемическому контролю. Цель: количественно оценить корреляции между антропометрическими показателями и гликемическими исходами и выявить регрессионные предикторы клинических изменений у пациентов с СД-2 после 3-месячного комплексного диетологического и физического вмешательства. Материалы и методы: квазиэкспериментальный дизайн «до–после» применён к 47 пациентам с подтверждённым диагнозом СД-2 (n=80 — для диетических интервью) в провинции Хэнтий (2022–2024 гг.). До и после программы оценивались антропометрические показатели, глюкоза крови натощак, HbA1c и артериальное давление. Применялись корреляция Пирсона, парный t-тест и OLS-регрессия (Python statsmodels; SPSS-20). Результаты: у 85,1% участников выявлен избыточный вес или ожирение (ИМТ ≥ 25 кг/м²). После вмешательства глюкоза натощак снизилась с 10,3 до 8,4 ммоль/л (Δ=−1,86; p<0,001), HbA1c — с 11,3 до 10,8% (Δ=−0,54; p=0,007), систолическое АД — со 135,5 до 130,3 мм рт. ст. (p<0,001). ИМТ стал наиболее сильным предиктором ответа HbA1c (r=−0,651; p=0,005). Регрессионная модель М1 объяснила 85,8% дисперсии изменения глюкозы (adj.R²=0,844; β=−0,437; p<0,001). Девяносто процентов участников не располагали знаниями о рекомендуемом соотношении макронутриентов. Выводы: более высокий ИМТ предсказывает бо́льший гликемический эффект птированное нутритивное просвещение с учётом особенностей традиционного питания.
To determine the correlations between anthropometric variables and glycaemic indicators after a 3-month exercise programme in patients with Type 2 Diabetes Mellitus (T2DM), and to identify predictors of glycaemic response through regression analysis. A pre-post design was applied to 47 T2DM patients (male n=23, female n=24; mean age 59.7±8.8 years) from Khentii Province, Mongolia (2022–2024). A 3-month combined exercise programme — including walking, stretching, balance, and light resistance exercises — was delivered at primary care facilities. Fasting glucose, glycated haemoglobin (HbA1c), blood pressure, and anthropometric measures were assessed before and after the programme. Pearson correlation coefficients, paired t-tests, independent samples t-tests, and ordinary least-squares regression were performed using Python statsmodels and scipy libraries. Fasting glucose decreased significantly from 10.3 to 8.4 mmol/L (Δ=−1.86, p<0.001), HbA1c from 11.3 to 10.8% (Δ=−0.54, p=0.007), and systolic blood pressure from 135.5 to 130.3 mmHg (p<0.001). Pearson correlation analysis identified strong negative associations between body mass index (BMI) and HbA1c change (r=−0.651, p=0.005), body fat percentage and HbA1c change (r=−0.577, p=0.015), and a moderate positive association between age and baseline systolic blood pressure (r=0.381, p=0.009). OLS regression confirmed that baseline glucose alone explained 85.8% of glucose change variance (adj. R²=0.847, β=−0.435, p<0.001), and each 1 kg/m² increase in BMI was associated with an additional 0.115% HbA1c reduction (β=−0.115, p=0.005). A 3-month exercise programme significantly improved glycaemic control and blood pressure in T2DM patients. Higher adiposity was the strongest predictor of HbA1c response, supporting BMI-stratified and individualised exercise prescriptions for T2DM management.
Энэхүү судалгааны ажлаар биеийн тамирын хичээлийн волейбол, сагсан бөмбөгийн төрлийг сонгон судалж байгаа оюутан залуусын биеийн ерөнхий хөгжлийн хэвлий, гар, хөлийн хүч болон уян чадавхаар үнэлж 2 спортын төрлөөр хичээллэсэн оюутнуудын ялгаатай болон давуу талуудыг харьцуулан судалсан үр дүнг үзүүллээ. Оюутан залуусын бие бялдрын хөгжлийн онцлогийг спортын төрлөөр нь харьцуулан судлах нь спортын чиглэл сонголтыг шинжлэх ухаанд суурилан биеийн тамирын сургалтын хичээлийн агуулгыг сайжруулахад суурь судалгаа болох, гэмтэл бэртлээс урьдчилан сэргийлэх аргуудыг судлахад хувь нэмэр оруулах зорилготой. Судалгааны дүнгээс харахад волейболын спортоор хичээллэдэг оюутнуудын хэвлийн хүч сагсан бөмбөгийн оюутнуудаас илүү харин гарын хүчний сорилын дүнг харьцуулахад сагсан бөмбөгөөр хичээллэдэг оюутнууд илүү болохыг тогтоосон.
Энэхүү тандалт судалгаагаар эмчилгээний биеийн тамирын хичээлийг сонгон судалсан оюутнуудын хичээл сонголтын шалтгаан, бие бялдрын хөгжлийн түвшин, биеийн жингийн индекс (BMI), сэтгэл зүйн төлөв байдлыг үнэлэх зорилго тавьсан. Судалгаанд МУИС-ийн эмчилгээний биеийн тамирын хичээл судалж буй 1-р түвшний 25 оюутан хамрагдаж, асуулгын арга, хөдөлгөөний сорил, DASS-21 үнэлгээ болон Spearman, Kruskal-Wallis зэрэг статистикийн аргуудыг ашиглав. Судалгааны үр дүнд хөдөлгөөний хязгаарлалт, өвчний түүх нь хичээл сонгоход гол нөлөөлөгч хүчин зүйл болж байв. Сэтгэл зүйн гурван үзүүлэлт (сэтгэл гутрал, түгшүүр, стресс) хооронд өндөр эерэг хамаарал илэрсэн ч нас, суралцаж буй түвшин, BMI зэрэг хувьсагчидтай статистикийн мэдэгдэхүйц хамаарал тогтоогдоогүй. Судалгааны дүн нь эмчилгээний биеийн тамирын хичээлийн зорилго, агуулгыг боловсронгуй болгох, хувь хүнд чиглэсэн, интеграцчилсан хандлага шаардлагатайг харуулж байна.
Хураангуй Оюутны бие бялдрын хөгжил нь тэдний амьдралын хэв маяг, хөдөлгөөний хомсдол, хоол тэжээлийн замбараагүй хэрэглээ, дэлгэцийн хамаарал, хөдөлмөр хөнгөвчилсөн хөгжил нь хүний байгалиас заяасан хөдөлгөөний идэвхт байдлыг багасгаж бие бялдарын хөгжил сул болоход нөлөөлдөг. Иймд спортоор хичээллэх нөхцөлийг бүрдүүлэх, биеийн тамирын сургалтын хөтөлбөрт суралцагчдын хэрэгцээ, сонирхолд тулгуурласан агуулга, арга зүйг ашиглан биеийн тамирын идэвхтэй дасгал, хөдөлгөөнөөр хичээллэх, бие бялдраа хөгжүүлэх аргуудаас өөрийн онцлогт тохируулан сонгож ашиглах мэдлэг, чадвартай болох, бие дааж хичээллэх сэдэл, хүсэл, эрмэлзлийг дэмжин хөгжүүлэх нь өнөөгийн бие бялдрын боловсролын салшгүй нэг хэсэг болж байна. Түлхүүр үг Идэвхтэй хөдөлгөөн, хүсэл сонирхол, хэрэгцээ шаардлага, бие бялдрын хөгжил
This study aims to examine changes in the physical activity levels of university students between the periods of 2018-2019 and 2024-2025. The study assessed and compared leg strength, abdominal strength, arm strength, and body mass index (BMI) of 292 male and 788 female students. The study results revealed a significant decline in both abdominal and arm strength indicators for male and female students, with the changes being statistically significant (p<0.001). This decline can be attributed to reduced physical activity and the prevalence of a sedentary lifestyle, which are the primary factors contributing to the decrease in these indicators. The difference in foot force indicators between students from 2018-2019 and 2024-2025 was statistically insignificant (p=0.16), indicating that students' daily walking and general movement levels remained relatively unchanged. There was a slight increase in BMI scores, but this change was not statistically significant (p=0.45). This may be attributed to poor eating habits and reduced physical activity. The survey results highlight the need to enhance the physical activity levels of university students and promote the development of healthy lifestyle habits. Therefore, in conclusion it is essential to implement measures such as providing opportunities for exercise during school breaks, expanding physical education and club activities, and promoting healthy eating habits.
Хураангуй: Чихрийн шижинтэй үйлчлүүлэгчдийн амьдралын чанарыг сайжруулах, өвчний хүндрэлээс сэргийлж зөв дадлыг бий болгох зорилгоор дотоод шүүрэл судлаач эмч, ЭМТ-ийн эмч нар, хоол зүйч, эмнэлгийн бусад мэргэжилтэн, биеийн тамирын дасгалжуулагчаас бүрдсэн судалгааны баг 3 сарын турш ажиллалаа. Хөтөлбөртөө эмчилгээ оношилгоо, дасгал хөдөлгөөн, хоололтын дэглэмийг бүхэлд нь багтааснаар эмчилгээний цогц менежментийг хэрэгжүүлэх боломжтой болсон юм. Судалгаанд 10-19 нас 2.0%, 30-39 нас 2.0 %, 40-49 насны ангилалд 8.0%, 50-59 насных 35%, 60-69 насных 38%, 70-аас дээш насны үйлчлүүлэгч тус бүр 15% бөгөөд тэдгээрийн биеийн жингийн индексийг тодорхойлоход 87.5% нь илүүдэл жинтэй, таргалалтын 1, 2, 3 зэрэгт хамаарч байсан. Мөн хоёрдогч хэлбэрийн чихрийн шижинтэй үйлчлүүлэгчдийн хоололтын дадал зуршлыг судалж, амьдралын чанарын дээшлүүлэх нөлөөллийг судалсан ажлын үр дүнг харууллаа.
Тус илтгэлд “Биеийн тамирын хичээлийн хөтөлбөрийн агуулга боловсронгуй болон хөгжиж ирсэн үе, шатууд”, “Биеийн тамирын хичээлийн агуулга шинэчлэгдэн боловсрогдсон түүхэн хөгжлийн тойм”, “Биеийн тамирын сургалтын үйл ажиллагаанд тохиолдож буй бэрхшээлүүд” гэсэн чиглэлүүдээр судалж товч дүгнэлтийг хийсэн болно.
Abstract In order to improve the quality of life of clients with diabetes, we developed a program in collaboration with endocrinologists, EMT doctors, dieticians, other medical specialists, and physical trainers, and we present the results of the study and documentation of some clients in this program for 3 months. Peripheral glucose levels were measured before and after exercise to monitor. As a result, it was determined that the level of peripheral blood glucose after exercise decreased by 0.3 mmol/l-0.6 mmol/l compared to the level of glucose before exercise. The results show that clients who did at least 30 minutes of active movement continuously for 3 months reduced their body weight by 3.75%-7.0% and improved their control, lowering the 3-month average sugar level /HbA1c/ by 1.14-1.21%. Keywords: good habits, good lifestyle, body mass index, health assessment, exercise
